طی روزهای اخیر قانون حجم مبنا ابلاغ و از روز گذشته اجرایی شد. بر اساس این قانون حجم مبنا رقمی بین 5میلیارد تومان تا 12میلیارد تومان خواهد بود.

در ابتدا احساس می شود که این قانون بسیار ناکارا باشد و بازار را دچار فرساش کند اما حالا که به صورت عملی تاثیر آن را مشاهده می کنیم چند نکته به ذهن می رسد:

1) در بازاری که ارزش معاملات حدود 4هزار میلیارد تومان باشد، قانون حجم مبنا در کلیت حرکت بازار اثر خاصی ندارد اما هرگاه بازار دچار رکود شود، قانون حجم مبنا حرکات بازار را فرسایشی می کند. حرکت فرسایشی عمدتا منجر به اصلاح قیمت ها می شود چون در روندهای صعودی، رشد قیمت سریع و اصلاح قیمت زمان بر است.

2) در حدود 36ماه اخیر بازدهی تمامی گروه ها به هم دیگر نزدیک بوده است. سهام شرکت های صادرات محور به ضرب دلار رشد کرده، پس ازان سایر شرکت ها و حتی شرکت های زیان ده به ضرب تورم و افزایش ارزش دارایی ها ثابت رشد کرده اند ازین جهت بازدهی کل فعالان تا حد زیادی در سه سال اخیر به هم نزدیک بوده است.

3) در 18 ماه اخیر به دلیل عدم بازدهی با اهمیت در نرخ ارز و اصلاح قیمت کامودیتی ها در بازار جهانی و عدم بازدهی مناسب شرکت های غیر دلاری، شرکت های کوچک و متوسط بازدهی بسیار بهتری نسبت به شرکت های بزرگ تر داشته اند. در ابتدای این مسیر صعودی، نقدینگی به سمت بورس آمده و با اندک منابعی امکان ایجاد یک بازدهی بسیار بالا در شرکت های کوچک فراهم شده، لذا این مساله به یک امر عادی در بازار تبدیل شده که سهام کوچک حتی زیان ده، بازدهی بهتری از شرکت های بزرگ و سوده دارد.

حالا قانون حجم مبنا چه اثری خواهد داشت؟

در بسیاری از شرکت های متوسط و کوچک، هرچند ارزش بازار رشد کرده اما شناوری کاهش یافته لذا با تزریق منابع نسبتا اندک می توان یک شرکت را با رشد قیمت مواجه کرد. حالا که کف حجم مبنا 5میلیارد تومان است، برای اینکه شرکت 20درصد رشد کند، باید 20میلیارد تومان معامله شود!

فعالان بازاری که حرفه اصلی آن ها بالا بردن قیمت سهام است، این مهارت را دارند که با سرمایه اندک و قفل کردن شرکت ها در صف خرید، منجر به رشد قیمت شوند اما حالا یک مشکلی در این مسیر به وجود می آید!

سهم حتما برای افزایش 50درصد قیمت طی 15 روز باید 75 میلیارد تومان معامله شده باشد! ازانجا که کارمزد معاملات 1.5درصد است، معاملات چرخشی هم نمی تواند به لیدر سهم کمک کند ازین جهت ما شاهد یک چرخش در بازار هستیم!

فعالان بازار که تحلیلی معامله می کنند به همراه افرادی که تمایل دارند با نقدینگی خود موج کوتاه مدت ایجاد کرده و سود کنند، اجبارا باید به سمت شرکت هایی بروند که ارزش معاملات آن ها به طور متوسط بیش از 5میلیارد تومان باشد.

در خصوص اینکه قانون مصوب شده، اتفاق خوبی است یا بد!

تصمیم درستی است یا غلط نظری ندارم اما تاثیر آن به این شکل است که اگر گروهی بخواهند روی سهمی بازی کنند، مجبور هستند بازی خود را روی شرکت های بزرگ بچینند و طبعا کانال های تلگرامی که VIP ایجاد می کردند و با سرمایه 20-30 میلیارد تومانی پروژه اجرا می نمودند، از جریان بازی حذف می شوند! ازین به بعد فقط بزرگان می توانند، بازی کنند!

لذا در بلند مدت شاهد حذف پدیده کانال های VIP تلگرامی هستیم و نقدینگی به سمت شرکت های پرحجم و پرگردش می رود!

بر اساس آمار معاملات، 230نماد طی 90 روز معاملاتی اخیر، به طور میانگین بیش از 5میلیارد تومان ارزش معاملات روزانه داشتند در حالی که 594نماد در حال معاملات بوده اند.

به بیانی 39درصد بازار احتمالا می تواند حجم مبنای خود را پر کند. بر این اساس جدای از درست یا غلط بودن قانون حجم مبنا، فعالان بازار متمایل می شوند به سمت خرید و فروش روزانه شرکت هایی که ارزش معاملات بالا داشته باشند.

در خصوص حجم مبنا

اگر بخواهیم آن را کارا کنیم، باید رقم 5میلیارد تومان و 12میلیارد تومان ضریبی از متوسط ارزش معاملات بازار طی یک هفته یا یک ماه اخیر باشد. مثلا اگر زمانی ارزش معاملات روزانه به 2هزار میلیارد تومان کاهش یابد، عملا قانون حجم مبنا باعث می شود که بازار به هیچ جهتی نتواند حرکت کند اما اگر ارزش حجم مبنا ضریبی از متوسط ارزش معاملات یک ماه کل بازار باشد آنگاه می توان گفت هر وقت ارزش معاملات کل بازار به طور میانگین به 2هزار میلیارد تومان کاهش یابد، ارزش حجم مبنا هم متناسب کاهش یافته و در این زمان فرسایش در بازار نخواهیم داشت.

ولید هلالات