در جستجوی آرامش !
بازارامروز طبیعی بود که با این تعطیلات پیش رو کمی آهسته تر حرکت کند و فضا پرعرضه ترباشد . ولی با وجود تمام این رویدادها و حرف ها بازهم نمره قابل قبولی را با وجود این حجم اتفاقات و رویدادها گرفت .ولی به وضوح روشن بود که بازار امروز از ته دل دنبال آرامش سیاسی بود که بتواند جو فعلی بازار امروز را ولو با سرعت کمتر برای هفته بعد نیز ادامه دار ببیند .
امروز بازار را در حالی آغاز کردیم که به محل زورآزمایی اتفاقات و تحولات مختلف تبدیل شده بود از یک سو خبرهای منفی سیاسی رفته رفته در حال افزایش است و دوباره گمانه زنیها و حرف و حدیثها از شروط جدید ایران و لفاظیهای ترامپ بیشتر شده است و در سوی دیگر شاهدیم که افزایش قیمتها نیز کمی انگیزه برای شناسایی سود را بیشتر کرده است و در سوی دیگر جو خوشبینی ورود قوی جریان پول و درگیر شدن آن در بازار بسیار بسیار جدی و با انگیزه پیش میرود
این همان چیزی است که ما امروز در صفحه فعلی بازار با آن مواجه بودیم و در کنار آن تعطیلی چند روزه پیش رو و کمی حرفهای ترامپ روی این ماجرا اثرگذار بود. این را همه فکر میکنیم قبول داشته باشند که با کوچکترین صحبت یا حرف یا نظری که چشم انداز سیاسی را دوباره تیره و تار کند موجب برهم خوردن فضای فعلی بازار میشود به خصوص در شرایط فعلی که بازار بازدهی خوبی را نیز به دست آورده و در یک مسیر مثبت صعودی قرار گرفته است.
همین موضوع کافی بود تا امروز نسبت به روزهای گذشته شدت عرضه بازار کمی بیشتر باشد خریداران اندکی عقب نشینی کنند فروشندگان نیز میل بیشتری به فروش داشته باشند این چهره کلی بازار امروز بود و به نظر با هزار سلام و صلوات بازار را بدرقه تعطیلات کردیم تعطیلاتی که این مدت همیشه پرخبر بوده چه مثبت چه منفی و بسیاری از افراد با توجه به دامنه نوسان سه درصدی این صرف ریسک را برای خود جالب و جذاب میبینند که قدرت ریسک کردن خود را به سه درصد برسانند و مثلاً امروز بفروشند و دوباره شنبه یا یکشنبه وارد شوند . دامنه نوسان محدود این اتفاقات را نیز رقم میزند اما به هر حال جمیع جهات روز نسبتاً مثبت و متعادلی را برای بازار به ارمغان آورد.
یک نکته که این روزها مورد توجه بسیاری از تحلیلگران و افراد قرار گرفته و باعث ایجاد خوشبینی در فضای بازار شده است تغییرات بنیادی نرخ ارز است که این تغییرات در دو شکل خود را نشان میدهد شکل اول کاهش نرخ ارز در بازار آزاد است در این حالت ما شاهد کاهش ریسکها هستیم و پیام کاهش ریسک به بازار مخابره میکند و لباس نرخ ارز را می پوشد و در سوی دیگر شاهد افزایش قوی و منظم نرخ دلار حواله هستیم که روند درآمدی بسیاری از شرکتها و صنایع بزرگ بازار به خصوص بانک پالایش و برخی دیگر را مورد توجه قرار میدهد.
این نرخ دومی مهمتر است و میتواند برای بازار نقطه شگفتی آفرینی شود به خصوص اگر بحث محاصره اقتصادی برداشته شود به نظر با افزایش دامنه صادرات و این نرخها که نسبت به گذشته رشد خوبی داشتهاند تحولات چشمگیری در انتظار روند سود و زیان شرکتهای صادر کننده است و برای همین است که دیروز عامل محاصره را جزو سه عامل موثر در بازار نوشتیم که هم نقطه خاص و هم مهم برای تصمیم گیریهاست .
اتفاقا این موضوع مورد سوال برخی هم بود که در حالی که جنگ نداریم و همه چیز آرام است چطور ادامه محاصره بازار را از درون تهی میکند به نظر این خیلی واضح است و شاید اولین نشانههای آن را طی روزهای آتی شاهد باشیم که امیدواریم اینطور نباشد و ما اشتباه کنیم اما به نظر ادامه جریان محاصره درست نقطه مقابل این فضای خوشبینی در نرخ ارز قرار دارد و معتقدیم ادامه این فضا خیلی زود علائم و نشانههای کاهش فروش را بروز داده و تبعات اقتصادی این موضوع را بر فضای کشور بیشتر میکند و درست در چنین فضایی است که کم کم دیتاها به کدال رسیده و کدال هم اثر منفی خود را به تابلو منتقل میکند …
نمیگوییم همه صنایع از این موضوع آسیب میبینند خیر قطعاً برخی هم حتی ممکن است آثار مثبتی را دریافت کنند و یا بیاثر باشند اما کلیت بازار از این فضا پالس خوبی نمیگیرد و این یعنی ادامه محاصره اقتصادی با این شرایط رویدادی است که به سود بازار نخواهد بود و سهامداران باید این نکته را در ذهن خود داشته باشند که یکی از مخاطرات عمده بازار خواهد شد
در این تعطیلات و روزها و هفتههای پیش رو تمام امید بازار برای رشد مرحله بعد این است که این عوامل را کنار زده و رویدادهای مثبت را جایگزین نماید و البته معتقدیم چه خوشمان بیاید چه نیاید بازار با ابهام در شرایط سیاسی نمیتواند این مسیری که این چند روز آمده را ادامه دهد و جایی متوقف میشود یا سرعتش کم میشود پس باید هرچه سریعتر از این فضا و این شرایط خارج شویم و ماجرا تعیین تکلیف شود
این هفته را هر طور بود ناپلئونی و غیر ناپلئونی با قدرت نسبی و حتی بالا پشت سر گذاشتیم و بازار برنده از دل تحولات این هفته بیرون آمد اما هفتههای آتی اینطور نخواهد بود و فضای بازار باید برای ادامه مسیر دستاوردهای جدید و اخبار جدید داشته باشد این چیزیست که باید در معاملات خود لحاظ کرده و گوشه ذهن خود داشته باشید تا غافلگیر نشوید…
این به معنی ریزش بازار است ؟!
خیر قطعاً نیست اما به ما میگوید که در چنین شرایطی با احتیاط حرکت کرده و در انتخاب سهم بسیار بسیار دقیق و با وسواس پیش بروید حتی از همین حالا سراغ صنایعی بروید که اگر محاصره ادامه داشت بتواند خود را از دل این منجلاب تجاری بیرون بکشد تجربه این چند ماه اخیر به ما ثابت کرده گروهی که نتواند توجیه بنیادی را در کدال داشته باشد با اولین گزارش منفی واکنش شدید بازار را در پی خواهد داشت برای این موضوع میتوانیم حداقل ۴ الی ۵ صنعت و ۲۰ الی ۳۰ نماد را بیاوریم که بلافاصله بعد از گزارش با پالس منفی آن با چالش رشد قیمت مواجه شدند و خروج پول در آنها شدت گرفته .
پس به نظر فرصت فعلی تا زمان انتشار گزارشهای بیشتر یعنی ابتدای شهریور فرصت خوبی برای این پالایش و تصمیم گیری است که لباس خود را عوض کرده و با زره و کلاخودی محکمتر شهریور را آغاز کنیم امروز ۲۰ مرداد است و هفته بعد تقریباً هفته آخر مرداد خواهد بود همانطور که در روزهای ابتدای مرداد نوشتیم حس خوبی به مرداد داریم معتقدیم
اگر الزامات لازم را فراهم نکنیم و خبرهای سیاسی و رفع محاصره و اتفاقاتی نظیر آن رخ ندهد ممکن است شهریور پرچالشی برای بازار رخ دهد که آغاز آن با چالش در برخی گزارش ماهانه شرکتها شروع میشود و باز هم تاکید میشود خود را برای آن روزها باید آماده کرد و چینشها را بر اساس آن فضا در نظر گرفت .
و اما بخش دوم اول از همه خوشحالیم که گفتار و نوشتار دیروز در مورد بازار سال ۹۹ این مقدار مورد استقبال عزیزان قرار گرفت و مورد لطف بسیاری از دوستان قرار گرفتیم این نشان میدهد چقدر اتفاقات و رویدادهای سال ۹۹ میتواند به فضای فعلی دور یا نزدیک و یا قابل مقایسه باشد و بسیاری از افراد حس همدلی نسبت به آن روزها پیدا میکنند اما امروز از بعد دیگری به فضای سال ۹۹ نگاه میکنیم
همیشه یکی از عوامل مهم ارزندگی را پی به ای فوروارد و فعلی میدانیم و معتقدیم پی بهای خطکش خوبی برای فراز و فرودهای بازار است که ما را در فضای ارزنده و غیر ارزنده راهنمایی میکند این ابزار بارها و بارها طی هفتهها و ماهها و سالهای گذشته به کار آمده و میتواند کارایی ویژهای را در فضای بازار داشته باشد اما چرا بحران ۹۹ را بررسی میکنیم
سراغ پی بهای میرویم برای اینکه فضای فعلی را با آن روزها مقایسه کنیم بهتر است اندکی روی این آمار پی بهای صبر و تامل کنیم و آن را نگاه کنیم تا متوجه شویم وقتی میگوییم مقایسه این دوران با سال ۹۸ و ۹۹ مقایسه غیر اصولیست منظور ما چیست در مقطع ۹۸ تا ۹۹ که بازار اسیر آن جریان شد ابتدای رالی که تازه هنوز اهالی بازار هم با آن وارد نشده بودند پی بهای بازار ۱۰ بود انتهای ۹۸ به ۱۴ رسید وقتی در اردیبهشت ۹۹ تازه مردم راهی بازار شدند پی به ای بازار ۲۳ بود و در اوج رالی این عدد به بالای ۴۰ رسید… یعنی مرداد ۴۰ بودیم ! میانگین پی به ای !
امروز که این عزیزان حرف از سرعت رشد میزنند هنوز پی بهای زیر ۸ است یعنی هنوز از میانگین سالهای خودش نیز عقبتر است
وقتی صحبت از سال ۹۹ میشود ما سهم با پی به ای ۴۰ و ۵۰ را در بازار داشتیم و امروز دعوای تحلیلگران سر این است که پی بهای فوروارد فملی ۵ است یا زیر ۵ !!یا بسیاری از سهمهای دیگر … این فضا را با آن فضا مقایسه میکنید ؟!
البته شرایط سیاسی و نرخ بهره هم تغییر کرده اما به هر حال اختلاف باید منطقی باشد و نکته دوم
نکته دوم بازی دولت و بازیگران آن مقطع بازار بود که به نظر تجربه بزرگ و تلخی در عالم تصمیمگیریهای کلان اقتصادی شد …
در آن مقطع به دلیل اینکه در چند مجموعه حقوقی و شبه دولتی مشغول فعالیت بودم عرض میکنم که یک توهم عجیب بر مغز کوچک بسیاری از این مدیران غالب شده بود که این دارایی قرار است همیشه انگار صعودی باشد و ما اگر امروز نفروشیم فردا بیشتر میفروشیم ! رئیس جمهور وقت هم که کلیدش در این حوزه گیر کرده بود مدام از بورس میگفت و جمله بورس جای سرمایهگذاری است را بیان میکرد!!
برخی مدیران و هیئت مدیرههای متوهم هم در این هیجان غرق شده بودند و از فرصت استفاده نکرده و چیزی نفروختند و بعد که بازار خوب هیجانی شد ناگهان برخی اقدام به فروش کرده و آن فضا پیش آمد ونکته مهم اینکه عدم ارزندگی بازار این فضا را تشدید کرد کافیست همین دو قلم را با شرایط امروز مقایسه کنید امروز حقوقیها همچون اژدهایی دهان باز و گرسنه منتظر نشستهاند فرصت نفس کشیدن نمیدهند و اصلا به آنها اجازه داده شده حماقت های مدیریت و تصمیمگیریهای خود را در سایر بخشها با فروش سهام جبران کرده و بپوشانند
از سوی دیگر تعداد بالای صندوقها و بازیگران متعدد باعث شده بازار درگیر این فضا نشود البته هنوز هم جو زدگی در بازار وجود دارد اما در آن مقطع جو زدگی کور و بدون هیچ منطقی وجود داشت و امروز این موضوع نرمالتر شده است
سازمان هم ان سازمان سابق نیست مدام مراقب است تا بازار به فضای هیجانی نزدیک نشود و ابزارهای لازم خود را برای آن روزها نگه داشته سهام عدالت را هر بار بازار صعودی میشود از کشوی میز بیرون میکشد و جلوی چشم سهامداران بالا و پایین میکند
ضریب اعتباری و موارد دیگر هم جز این دسته هستند به طور کلی تجربه آن روزها برای همیشه در ذهن بسیاری از مدیران و فعالان شکل گرفته و باعث میشود شرایط آن روزها دیگر تکرار نشود شما در آن مقطع اگر نگاه کنید چه بسیار شرکتهای غیر ارزندهای که پروژه شده و بالا رفتند امروز اگر بخواهد این اتفاق برای آن شرکتها رخ دهد سهامدار عمده که پول لازم است چنان عرضهای میکند که سهم نتواند از جایش بلند شود برای همین است که طی این سالها پروژه بازی به طور کلی منسوخ و به حاشیه رفته …
برای همین است که مدام و بارها میگوییم فضای فعلی بازار شبیه سال ۹۹ نیست و رفتار خود را دارد .اینقدر به دنبال شبیه سازی و مدل سازی رفتار بازار با آن سالها نباشید و اتفاقاً ترس از همین مدل سازیهاست که باعث خودکشی بازار در قیمت های حداقلی میشود و نکته دیگر
و نکته آخر اینکه در سال ۹۹ وقتی بازار عرضه شد به دلیل عدم ارزندگی سقوطی معنادار را تجربه کرد امروز شما مقایسه کنید ۱۰۰ سهم پر معامله بازار را بگیرید قیمت آنها را ۱۵ تا ۲۰ درصد کم کنید دوباره همین جریان پول حتی زیر بمب و موشک سراغ این سهمها رفته و آنها را میخرند و این شاید مهمترین دلیل فعلی است که باید بگوییم اتفاقات و جریانات سال ۹۹ نمیتواند شکل بگیرد و نه صعودش به واسطه زخمی شدن مردم صعود قبل خواهد بود و نه نزول آن نزول گذشته بازار با همین دست فرمان فعلی پیش میرود و به نظر این طرز فکر را باید از ذهن خود بیرون کنیم که شبیه آن روزها پیش بیاید چه در صعود چه در نزول …
بتا سهم
آرامش سیاسی آرامش سیاسی آرامش سیاسی آرامش سیاسی آرامش سیاسی آرامش سیاسی آرامش سیاسی