شب اسیر و صبح امیر !
حکایت بازار ما شده حکایت آن روایتی که میگفت شب امیر بودم و صبح اسیر منتهی از دست این اختلاف ساعت ما دیشب اسیر اخبار منفی بودیم و صبح با توییت بازی ها امیر بازار ! چه روزهای عجیب و سخت و نوسانی شده . شب ها نمی شود تحمل کرد و صبح ها شیرین می شود ! یکی توییت میزند و میریزد و ان یکی با یک توویت مسیر بازار را عوض میکند . همه چیز توییتی شده ! تحمل بازار سخت شده است
بازار در حالی که شب گذشته زیر سنگینترین فشار روانی تهدید و جنگ بود و همه مشغول واکس زدن کفشها و چسب زدن شیشهها بودند دوباره صبح که بیدار شدند و آفتاب طلوع کرد سرطان جنگ هم با پیام این کله زرد قمار باز فروکش کرده بود و کسی در شیپور جنگ نمی دمید . به واقع فقط اهالی بازار هستند که با یک توییت و با یک پیغام خدا بیامرزی برای سربازان در صف فروش میگذارند و با یک خبر دیگر به صف خرید میرود در هر صورت صبح امروز با خبرهای فرصت دوباره به مذاکره و برخی زمزمهها از یک مهلت ۴۸ ساعته بازار نفس راحتی کشید اما همچنان در بلاتکلیفی این موضوع قرار دارد و هنوز همه چیز مبهم است
حقیقت امر این است که بازار کمی از آن فشار روانی خارج شد و شرایط بهتری را نسبت به روز گذشته دارد اما همچنان بسیاری به تحولات سیاسی بدبین هستند و این بدبینی ناشی از حس بلاتکلیفی در اخبار و رویدادهاست
این پروسه شل کن سفت کن بارها تکرار شده و بازهم بازار یک باردیگر آن را تجربه کرد . هیچ چیز بدتر از فضای تعلیق و لنگ در هوا بودن نیست که البته این را هم بگوییم فضای بنیادی و گزارشها آنقدر قوی و محکم است که در یک فضای بلاتکلیف هم که جنگ و سایه جنگ از سر بازار دور شده باشد او را به سمت مثبت و بهبود تقاضا سوق میدهد اما در هر صورت روزها یکی یکی میگذرند و این حس بلاتکلیفی همچنان برای بازار وجود دارد یک روز با این خبرها شدتش کم می شود روز دیگر مثل دیروز بیشتر …
البته این را هم باید اذعان میکرد که شدت تحولات و تبعات منفی این بار کمتر از دفعات قبل است چرا که دقیقاً برخی همین اتفاقی که از دیروز تا امروز تکرار شد را به عنوان یک سناریو مطرح میکنند و آن را استراتژی بلوف زن بزرگ سیاست یعنی ترامپ میدانند که با زور و تهدید طرف مقابل را پای میز مذاکره بیاورد و از همین رو بود که شدت منفی بازار دیروز و از دفعات قبل کمتر است …
اما در یک بخش کوتاه به این موضوع میپردازیم که چه اتفاقاتی رخ داد و چه چیزی در انتظار ماست و چه سناریوهایی پیش روی ما قرار دارد
البته در حال حاضر که خبرها را میشنویم و میبینیم پیشبینی بازار کمی راحتتر شده شاید شب گذشته صحبت کردن در مورد این موارد غیرممکن بود … اما در هر صورت به نظر چهار مسیر پیش روی بازار قرار دارد و چهار احتمال و سناریو در مورد بازار مطرح میشود اول همین است که این ساعات و این روزها شاهد آن هستیم یعنی تهدید عدم جنگ ،مذاکره ،اتش بس ، قرار دور بعدی مذاکره و دوباره مسیری که پیش میرود البته تا نقطه رسیدن به تفاهم هنوز خیلی فاصله داریم
در این سناریو بازار آنقدر تحولات منفی را برای خود پیشخور کرده که رسیدن خبرهای این چنینی برای او یک اقدام مثبت تلقی میشود به طور کلی بازار جنگ زیرساخت و زده شدن آنها را در قیمتها پرایس میکند و هر اتفاقی غیر از آن رویداد مثبتی برای او خواهد بود ولو شدت مثبت و موج صعود آن کوتاه باشد مثل انچه امروز تجربه میکند .
سناریوی دوم سناریوی آن سر ماجراست یعنی بدترین سناریوی ممکن یعنی جنگ زیرساختی و حمله همه جانبه به کشور و آغاز یک جنگ بدون پایان که همه زیان خواهند کرد و قطعاً اقتصاد و بازار سرمایه در صدر آن خواهد بود امیدواریم این سناریو محقق نشود و حقیقت امر نه خیلی دوست داریم ما هم فکر کنیم و نه خیلی آن را برای بازار محتمل میبینیم
سناریوی سوم سناریو ادامه مسیر یکی بزن یکی نزن و حملات جنوب و حتی حمله به برخی زیرساختهای نظامی و هستهای است که چالشهایی را به همراه دارد و شوکهایی را ایجاد میکند اما شوک قوی و آنچه که بازار انتظارش را میکشید نیست و خیلی زود به آن عادت کرده و آن را هضم میکند درست شبیه چند هفته قبل که شبها تا صبح بزن بزن های را داشتیم و بازار هم کار خود را آغاز میکرد البته دراین حالت هم در طی گذر زمان باید به سمت توافق برویم یا رویارویی … یعنی در نهایت یا سناریو اول می شود یا دوم
اما سناریوی چهارم سناریوی از دید ما دردناکترین است و یک مرگ تدریجی برای اقتصاد بازار است و آن هم سناریوی نه جنگ ،که فشار اقتصادی است یعنی تنگتر کردن حلقه محاصره و ادامه فشارهای اقتصادی که معتقدیم شاید شوک جریان زده شدن زیرساخت را نداشته باشد و آثار آن هم آثار منفی با شدتی نباشد اما آرام آرام بازار را فرسوده و اقتصاد را از درون تهی میکند که این رویداد تلخی برای بازار خواهد بود و مرگ تدریجی بسیاری از شرکتها خواهد شد
بازار هم در هر یک از این سناریوها میتواند رفتار متفاوتی را داشته باشد مثلاً در سناریوی اول که به یک آتش بس دوباره و حرکت به سمت مذاکره پیش میرود بازار میتواند دوباره رالی شبیه روزهای خرداد و تیر را داشته باشد یا در سناریوی دوم که خدای نکرده اگر رخ دهد که اصلاً بازاری نداریم و به نظر به سمت تعطیلی خواهیم رفت
در سناریو سوم فضا شبیه روزها و هفتههای قبل سپری میشود و بازار یک روز مثبت و یک روز منفی اما با توجه به برآیند رویدادها شدت فشار فروش بالایی نخواهد داشت نهایت در حالت چهارم درست است که سناریوی جنگ از سر بازار برداشته میشود و زیرساخت زده نمیشود اما در ماهها و هفتههای بعد آثار این فشار اقتصادی در گزارشها خود را نشان داده و احتمالاً ما قطعاً فشار سنگین فروش را نداریم اما چرخش از برخی صنایع به سمت صنایع دیگر یا تغییر فاز ریل جریان پول را مشاهده میکنیم بازار هم احتمالاً ضعیف و ضعیفتر میشود
این چیزیست که پیش روی ماست و معتقدیم تجربه و اتفاقات گذشته نشان داده که حرکت به سمت یک جنگ تمام عیار زیرساختی کمی بعید است البته بازار هم در روزهای گذشته نشان داد که این دید را ندارد و حس منفی سنگینی نسبت به این شرایط نخواهد داشت
یک نکته دیگر را هم اضافه کنیم
روزهای مرداد یکی پس از دیگری سپری میشود و فقط فنر بازار است که فشرده میشود احتمالاً این هفته و هفته بعد هم بازار درگیر تعطیلات و این تهدیدها خواهد بود و مرداد را به نیمه دوم خود میرساند در حالی که پی بهای بازار هنوز در نقاط جذابی قرار دارد و قیمتها حرفهای زیادی برای گفتن دارند… بله قطعاً شیدایی فصل بهار را دیگر نخواهیم داشت و این چیزی بود که در ابتدای تابستان عرض کردیم حالا که نیمی از آن میگذرد به خوبی شفاف و آشکار شده است اما این موضوع میتواند مسیر بهتری به خود بگیرد و به نظر آرام آرام با کاهش ریسک سیاسی در صورت وقوع سناریوهای محتمل دوباره یک خوشبینی و جو مثبت را به بازار تزریق نماید .
تکلیف سهامداران چیست و چه باید بکنند ؟
دیروز در مورد این موضوع صحبت کردیم و امروز تکمیل میکنیم که سهامداران هم باید با خود دو دو تا چهارتای ذهنی و ریسک و بازدهی کرده و آن را به عنوان مسیر پیش روی خود قرار دهند تقریبا طی این مدت چند ماه بازار همه جور ریسک و خبر و اتفاق را پیش روی خود دیده جنگ را دیده تفاهم و توافق را دیده رفع تحریمها را دیده تهدید دوباره به جنگ شده و همه چیز را تجربه کرده است و حالا باید با خود تصمیم بگیرد که قابلیت ریسک کردن در این فضا را دارد یا خیر آیا تحمل فشار شب گذشته را میتواند داشته باشد اگر اتفاقی افتاد پرتفوی او چه خواهد شد و چه بلایی بر سر سرمایه او میآید همه و همه مواردی است که سهامداران باید با پاسخ به این سوالات به چینش پورتفو بپردازند
اما در دل تمام این پرسشها و وقتی در حال مرور همه آن هستید دو نکته را در نظر داشته باشید که درسهای بزرگ بازار طی این چند ماه بود
نکته اول بازار به کسانی که شجاعت داشتند مدال بازدهی داد و ترسوهایی که رفتار مرغ بوتیماروار خود را مدام در بازار تکرار کردند و غصه از دست رفتن سرمایه را خورده و به صندوقهای طلا و داراییهای امن روی آوردند جریمه کرد پس نکته اول این است شجاعت پاداش خواهد داشت و البته آن سوی شجاعت همیشه ریسکهایی نیز خفته که باید آن را همیشه گوشه ذهن خود داشت و نکته دوم کدال هم در این مدت نشان داد مهمترین و بهترین نقشه راه برای حرکت در بازار است
نه شایعه نه پروژه کردن نه جریان سهم بازی نه تجدید نه ارزش دلاری نه ریزش گذشته نه ارزش دلاری هیچ یک به کار نیامد و آنچه در این مدت راهنما و پیشران بازار شد کدالی بود که جریان سود و زیان و چشم انداز سودآوری را ترسیم میکرد با این دو نکته و در نظر گرفتن ریسکها و اتفاقات و سناریوها در بازار به نظر باید حرکت کرد
و نکته آخر اینکه هیجان زیاد خبرها قدرت تفکر و تعقل را از آدم میگیرد شاید گاهی وقت ها خوابیدن ،ورزش کردن ،گوش دادن به موسیقی یا هر چیز دیگری آرامش بهتری به ما بدهد اینکه اهالی بورس مدام در خبرها میچرخند و میگردند و به دنبال سرنخی برای یک طناب کلفتتر هستند طبیعی است اما اینکه این هیجان را با قدرتی چند برابر وارد معاملات میکنند کمی غیر طبیعی است
به نظر اگر میخواهید در بازار بمانید و کار کنید کمی از این هیجانات فضاهای روانی و جنگی دور باشید بهتر است البته باز هم میگوییم رد نمیکنیم که این موارد همه و همه اجتناب ناپذیر است و قاعدتاً هنگام وقوع آثار خود را خواهد داشت اما این را هم در نظر بگیرید که معاملات شما را به سمت و سوی هیجان زدگی و دور شدن از تحلیل بنیادی میبرد
با این فاز به سراغ بخش دوم میرویم که پرسش این روزهای برخی سهامداران است که با آغاز تابستان بازی سهمهای بزرگ تمام شده و کوچکترها روی دور هستند ؟!!
بتا سهم
عجیب و سخت و نوسانی / عجیب و سخت و نوسانی/عجیب و سخت و نوسانی/عجیب و سخت و نوسانی/عجیب و سخت و نوسانی/عجیب و سخت و نوسانی











