شب توفانی ریسک ها !
چه روزهایی را پشت سرمیگذاریم .. بازاردیروز با آن حال روز دیروز و اتفاقات خاص شب گذشته امروز را درحالی به پایان برد که خریداران پابه جفتی داشت و شاید از دید برخی زهر فروشنده ها گرفته شد شاید اگر این اخر هفته ارام و رها و بدون ریسک و اتفاق عجیب سپری شود هفته بعد حال بازار بهتر باشد . اما چه شد که اینطور شد و به این نقطه رسیدیم و چه خواهد شد … این حرف امروز گزارش بازار امروز است …
روزهای عجیبی برای بازار سپری میشود شاید در مدت اخیر کمتر شرایطی شبیه این روزها را برای بازار شاهد بودیم ترکیبی از سرگیجه و ابهام با چاشنی افزایش ریسکهای سیاسی بازار را احاطه کرده و این در حالیست که طی هفتههای اخیر بازار رشد خوبی را شاهد بود و به واسطه همین رشد ساختار شکنندهتری نسبت به دفعات گذشته پیدا کرده است. برای اینکه بخواهیم بازار این دو روز را بیشتر تجزیه و تحلیل کنیم بهتر است از دیروز شروع کنیم و به امروز برسیم چرا که بسیاری از اتفاقات بازار امروز ریشه در رویدادهای روز گذشته دارد و اگر اجازه بدهید امروز مفصلتر در مورد بازار و شرایط فعلی و آنچه پیش روی بازار است صحبت خواهیم کرد…
ماجرا از آنجا آغاز شد که دو شب قبل همه منتظر آغاز حمله از سوی آمریکا با توجه به تهدید ترامپ بودند اما این موضوع صورت نگرفت و بازار از این رویداد حس مثبتی برداشت کرد و در کمال ناباوری شاهد این بودیم که دیروز از ابتدای وقت جریان پول مسیر خود را میرفت و بازار هم دوباره به صف خرید و جو مثبت رسید که تعجب بسیاری از فعالان بازار را برانگیخت که بازاری که رشد کرده در فضای حساسی قرار دارد با چنین تهدید به حمله باز هم واکنش مثبت از خود نشان میدهد در این گیرودار بودیم که ناگهان پس از هنگ کردن سیستم معاملاتی موج عرضه های عجیب و غریبی به دل بازار زد و فضا را به طور کلی تغییر داد و پس از آن اتفاق ،هر کسی به دنبال دلیلی برای ریزش بازار شد هیچکس هم تحولات سیاسی را عامل ریزش دیروز بازار نمیدانست…
گمانه زنیها و شایعات مختلفی میان به گوش رسید یکی از توقف چند کد که در بازار خریدار بودند حرف میزد که همان دیروز مشخص بود شایعه ای بیش نیست یکی دیگر از کاهش تخفیف خوراک پالایشیها صحبت میکرد که کافی بود با یکی دو تماس با مدیران پالایشی متوجه شوید که این موضوع هم شایعهای بیش نیست شاید جلساتی برگزار شده باشد اما تصمیمی گرفته نشده و اصلاً معتقدیم حتی اگر تصمیمی هم گرفته شده باشد شاید یک بعد روانی داشته باشد اما بعد سود و زیانی برای پالایشیها با این اسپرد موثر و جدی نخواهد بود
یکی دیکر از توصیههای در گوشی پنهانی برای عرضه در بازار صحبت میکرد ،یکی دیگر هم عرضه ها را به نامهای نسبت میداد که بانکها را مجاب به فروش دارایی میکرد که اصلاً هر دو ماجرا تقریباً فیک و اخبار آن غیر واقعی بود شاید تاکید میکنیم شاید تنها دلیلی که میتوانیم برای مثبت به منفی شدن بازار دیروز بیان کنیم و آن اتفاقات را شاید کمی توجیه کند و،خرابی سیستم معاملات بود که باعث شد برای دقایقی برخی از تریدرها و معاملهگران که قصد فروش داشته باشند به دلیل گیر کردن سفارشها آن را در دامنه منفی قرار داده تا به هر قیمتی سهم بفروشد و همین موضوع عاملی برای مثبت به منفی شدنهای ناگهانی در بازار شد
البته دامنه نوسان محدود و پرهیز از ریسک کردن هم در این موضوعات بیتأثیر نبود و البته بازاری که چشم ترسیده از این روزها دارد و چندین بار اتفاقات عجیب و غریب رخ داده و بلا سرش آمده طبیعی بود چنین حرکتی کند باز هم تاکید میکنیم تا به اینجا هیچکس حرف از ریسک سیاسی تهدید حمله و مسائل نظامی نمیکرد…
اما ما معتقدیم آنچه در بازار دیروز رخ داد تنها بهانهای برای خالی شدن هیجان مثبت بازار بود روزهای قبل هم نوشتیم بازاری که رشد کرده با افزایش ریسکها مواجه میشود ساختار شکنندهای خواهد داشت و این شکننده بودن ساختار دقیقاً شبیه آن چیزی است که دیروز شاهد آن بودیم.او شبیه نو عروسهای ۱۸ ساله ای میشود که با کوچکترین حرف گریه افتاده و یاد روزهای خوش میافتند
حکایت دیروز بازار هم همین بود به نظر بازار برای اصلاح دنبال بهانه بود و این بهانه با هر شکل ممکن دیروز جور شد و دامنه نوسان محدود باعث شد بسیاری از افراد که قصد خروج از بازار را داشته باشند آن را به هر قیمتی انجام دهند و رنجهای منفی را شاهد بودیم
ترس از تکرار اتفاقات گذشته ترس از احتمال بروز و وقوع نامه آن پشت ها ترس از سایر رویدادهای غیر قابل پیشبینی باعث شد تا این فشار فروش دیروز به بازار زده شود و ما شاهد این شرایط باشیم پس اتفاق عجیبی پشت چهره بازار دیروز نبوده بله خرابی سیستم در این موضوع موثر بوده است ما به نظر بیشتر بهانهای برای یک اصلاح موقت در بازار بود البته این موضوع سیستم موضوع مهمی است و معتقدیم نباید به سادگی از کنار آن گذشت
اما اینکه برخی دوباره اسیر توهمات تحلیلی توطئه خود میشوند که بله سازمان میخواست ال شود و بل شود آن یکی میخواست بازار را زمین بزند به نظر بیشتر حرفهای باد هواست که بیان میشود
حداقل آنچه که ما در حال حاضر میبینیم چنین چیزی نیست اصلا کمی این عزیزان که این بحثها را مطرح میکنند مغز خود را به کار بیندازند چنین عرضه اولیهای با آن ابعاد صورت گرفته کمر به زدن بازار میبندند البته که باید مسئولان دولتی و سازمان در مورد اظهار نظرها در این حوزه بسیار حساس باشند و البته برای بار چندم از این موضوع نمیگذریم که در دل خود بازار و اهالی بازار هستند افرادی که مدام در گوش مسئولان نظارتی میخوانند که سرعت بازار خطرناک شده و باید جلوی او را بگیریم اما به هر حال معتقدیم آنچه در دیروز رخ داد یشتر بهانهای برای یک اصلاح موقت در بازار است
به هر حال بازار دیروز تمام شد گمانهزنیهایش ادامه داشت که ناگهان عصر دیروز و ابتدای شب اخبار آغاز جنگ رسید این دیگر بهانه نبود ماجرا در این یکی فرق میکند
البته برخی هم دوباره این سناریو را مطرح میکنند که عدهای از این ماجرا خبر داشتند به واقع نمیدانیم اگر واقعاً یکی این حجم اطلاعات را دارد اصلاً در بازار سرمایه چه کار میکند اما به هر حال آنچه تا به امروز رخ داده جنس متفاوتتری از اتفاقات و گمانهزنیهای بازار دیروز دارد
اتفاقات و تحولات دیشب و امروز صبح باعث شد تا اصلاً همه فراموش کنند چه اتفاقی دیروز رخ داده و همه متمرکز به عامل جدیدی باشند که در بازار تاثیرگذار است که آن افزایش ریسک سیاسی و نظامی است
به خاطر داشته باشید همین دیروز و روزهای قبل نوشتیم که بازار روی دو بال تحولات بنیادی و تحولات سیاسی پرواز میکند و حالا در تقابل بین تحولات بنیادی که شامل روند دلار گزارشهای خوب کدال و ورود جریان پول به بازار است و همچنین تحولات سیاسی که افزایش ریسکهای سیاسی و نظامی را در پی دارد حالا کمی دست تحولات سیاسی پرتر شده و تقابل بیشتری را این روزها شاهدیم
در مورد این موضوع هم البته تا حدودی فضا قابل پیشبینی بود روزهای قبل هم عرض کردیم این فضا که تنگه برای همه باز و برای خودمان تنگ باشد نمیشود و ماندگار نخواهد بود و جای این شرایط تغییر میکند حتی به خاطر بیاورید سه سناریو نوشتیم که یکی توافق، یکی ادامه محاصره و زد و خورد محدود و سومی زد و خورد و جنگ و رویدادهای منفی است و حالا ما وارد جریان جدیدی از رویدادها شدیم که بازار را با اتفاقات و رویدادهای عجیبی مواجه میکند
ولی قبل از بررسی این موارد یک نکته را در ذهن داشته باشید
ما با بازاری مواجه یم که طی این مدت بازدهی خوبی داده اکثر فعالان در سود هستند و بهانهها برای اصلاح زیاد است در چنین فضایی این خبرها هم میرسد و حالا باید ببینیم چه کنیم و چه خواهد شد؟!؟!؟!
معتقدیم با توجه به شرایط فعلی چشم بازار از این پس بیشتر به تحولات سیاسی دوخته خواهد شد چرا که معتقدیم با اتفاق اخیر کمی ان خوشبینیها و آن مواردی که پیشبینی میشد تغییر کرده است ما قطعاً در مورد مسائل سیاسی علم و دانش آنچنانی نداریم که بخواهیم تجزیه و تحلیل کنیم فقط میتوانیم سناریوهای محتمل را بنویسیم و شرایط بازار را با توجه به آن بسنجیم در فضای فعلی به نظر چهار احتمال و رویداد پیش روی بازار قرار میگیرد هر یک واکنش بازار میتواند روشن و مشخص باشد
اما قبل از همه آنها معتقدیم ما در یک مسیر کوتاه مدت اصلاح احتمالی قرار گرفته که همان حالت چکشی اخبار منفی را دارد که ابتدا یک اثر چکشی کوتاه مدت بر بازار خواهد داشت که دو روز آن سپری شده و شاید چند روز دیگر آن باقی مانده باشد
اما در مسیر فعلی چهار احتمال وجود دارد که بازار با آن مواجه است احتمال و رویداد اول این است که از دل این بحران و این جنگ و این زد و خوردها دوباره نشست توافق و تفاهم بیرون بیاید دوباره آقا عاصم منیر قطر، ترکیه پیش قدم شده و میانداری کنند میل به توافق در سمت ایران هم در همین روزهای اخیر افزایش یافته بود و قطعاً واکنش بازار اگر چنین اتفاقی رخ دهد واکنش مثبت و بسیار خوبی خواهد بود به خصوص اگر چند روزی بازار اصلاح کرده باشد و حجم خورده باشد
احتمال دوم این است که آنچه اتفاق افتاد همین یک بار بوده و همه چیز دوباره متوقف شود و ما به حالت روزهای قبل برگردیم یعنی یک نیمچه زد و خورد نظامی صورت گرفته و دوباره همه چیز به حالت قبل برگردد که البته معتقدیم همین حالت قبل هم شکننده است و دوام ندارد و باید تعیین تکلیف شود به هر حال بازار اگر احساس کند او زد و تمام شد ما زدیم و تمام شدیم بیخیالش راحتتر و آسوده خواهد شد و جریان پول شاید بعد از اصلاح احتمالی دوباره در فکر حضور در بازار باشد
این دو احتمال و دو سناریوی خوشبینانه است که در هر دو یک اثر موقت کاهشی را نشان میدهد که احتمالاً چند روزی و یا نهایت یکی دو هفته اصلاح و استراحت دارد و دوباره با این دلار و خبرهای بنیادی و جریان پول قیمت بسیاری از سهمها را بسته و حرکت میکند
اما دو سناریوی دیگر هم وجود دارد که کمی کار را سخت خواهد کرد سناریوی سوم حالتی است که سیاری به آن وزن میدهند و آن هم این است که ما علاوه بر محاصره اقتصادی حالا یک پله ارتقا یافته از تنش را خواهیم داشت و هر از چند گاه و هر چند شبی زد و خوردهای این چنینی که دیشب شاهدش بودیم رخ خواهد داد و میبینیم و این پس ما میزنیم و آنها میزنند ما تنگه را ناامن میکنیم آنها هم شب سیستم نظامی و نفتکش های مارا میزنند و این زد و خورد تا جایی ادامه خواهد داشت که فضا از این حالت بنبست خارج شود قاعدتاً در این حالت بازار نمیتواند خیلی حرفی برای گفتن به مانند آن چه سپری شد داشته باشد اما اثر منفی که ابتدا در این روزها میبیند پس از عادی شدن این روند در روزهای بعد کمتر خواهد شد
یعنی شما در سه حالتی که تا به حالا بیان شده این احتمال را دارید که یک اصلاح داریم و دوباره جریان پول برخی سهمها را که معتقدیم اتفاقاً ۱۰ تا ۱۵ درصد پایینتر جذابی برای خرید میشوند را خریداری میکنند فقط در حالت سوم ممکن است جریان پول ضعیفتر باشد و مدت زمان بیشتری طول بکشد تا روند جدید آغاز شود اگر به خاطر داشته باشید دفعه قبل نیز چند هفتهای طول کشید تا بازار این شرایط را هضم کند و البته ادامه یافتن محاصره اقتصادی هم چالش کمی نخواهد بود
اما احتمال چهارم را دوست نداریم فعلاً بنویسیم چون حقیقت امر سناریوی تلخی برای اقتصاد کشور و بازار خواهد بود و آن هم این است که ین موضوع به زیرساختها کشیده شود طرف مقابل سراغ زیرساختهای ما برود و در این حالت دیگر با بازاری که رشد کرده و بسیاری در سودهای خوبی هستند نمیتوان به شکل عادی برخورد کرد و آنجاست که ماجرا به طور کلی تغییر خواهد کرد در مورد این سناریو چهارم فعلاً نمیخوایم صحبت کنیم چرا که اولاً ترس بیجا ایجاد کردن است دوماً در حال حاضر احتمال وقوع آن را خیلی زیاد نمیبینیم
اما اگر بخواهیم موارد بالا را به شکل کلی جمعبندی کنیم باید در چند جمله به این اشاره کرد که ما یک رالی صعودی را داشتیم بازدهی خوبی در بازار ایجاد شده یک اصلاح و استراحت طبیعی است و بهانههای آن هم حالا با افزایش ریسکهای سیاسی و نظامی جور شده و البته معتقدیم اگر تنش به شکلی فزاینده در نردبان تنازع نپیچد و بالا نرود قیمتها در نقاطی کمی کمتر از سطح فعلی دوباره متعادل و جذاب شده و میل به خرید افزایش خواهد یافت
این آن چیزی است که از آن به عنوان یک رویداد مهم برای روزهای پیش روی بازار یاد میکنیم و فکر میکنیم حالا وقتی دیروز میگفتیم با وسواس بیشتر باید سهم خرید امروز و این روزها خود را نشان خواهد داد سهم خوب و بنیادی خیلی زود در حتی این جریان مسیر خود را پیدا خواهد کرد و به نظر روزهای پیش رو فرصتهای بسیار جذابی برای چینش دوباره پرتفویاست چرا که معتقدیم بازی بازار هنوز تمام نشده هنوز جریان بنیادی میتواند حرفهای جذابی برای گفتن داشته باشد کافیست به نرخ دلار نیما، آزاد و بورس کالا و اطلاعیههای کدالی که منتشر شده داشته باشیم اگر روزی هر یک از آنها با چالش مواجه شد میتوانیم با قطعیت بیشتری نقطه خروج و دکمه نقد کردن را بزنیم اما در حال حاضر معتقدیم با دیتای فعلی قیمتها در نقاطی به سمت جذاب شدن حرکت خواهند کرد و میتوانند دوباره نقطه امنی برای خرید جریان پول باشند
اما با یک نکته از همین ماجرای جریان پول گزارش امروز را تمام کنیم و سر شما را بیش از این درد نیاوریم
و آن هم این است که باید بپذیریم جریان پول شبیه آهو ترسو و البته باهوش است او از ترس تورم به این بازار پناه آورده ، شاید ترس ریسک سیاسی و نظامی سرعت ورود پول و جریان جدید نقدینگی به بازار را کند کند شاید حتی آن را متوقف نماید اما یک نکته را به خاطر داشته باشید این جریان به واسطه ارزندگی بازار و فرار از کاهش ارزش پول راهی بازار سرمایه شده بود قرار باشد این مسیر ادامه یابد و ما کماکان رشد دلار و شرایط فعلی را ادامه دهیم قاعدتاً جریان پول تماشاچی نخواهد بود شاید بخشی را به بازارهای کم ریسک در نظیر طلا و دلار ببرد
اما بخشی همچنان اینجا فعال خواهد بود معتقدیم حرکت خرید جریان پول پس از این ضربه یا با افزایش احتمالی ریسک ها، کمی پرچالشتر و آهستهتر حرکت کند اما تا وقتی موتور تورم انتظاری و تحولات دلاری روشن است این جریان مسیر بازار را ترک نخواهد کرد البته اگر اتفاقاتی در حالت چهارم و بدبینانه رخ دهد کل بازی اقتصاد عوض خواهد شد که امیدواریم اصلاً چنین چیزی مطرح نباشد
اما مهم این است که ما این موضوع را به خاطر داشته باشیم که خروج موقت این جریان از دل بازار به واسطه افزایش ریسکها نیز طبیعی است و احتمالاً دوباره جایی این جریان با فروکش کردن ریسکها باز خواهد گشت اما این به معنی پایان رالیهای طی شده در بازار نیست ما با سرعت کمتری مسیر پیش رو را طی میکنیم اما همچنان معتقدیم تا وقتی ارزندگی و تحولات بنیادی شرکتها مسیر منطقی را طی میکند بازار هم در این مسیر قرار میگیرد ممکن است تا قبل از این با سرعت ۱۲۰ حرکت میکرد حالا سرعتش کمتر شده و مسیرش آهستهتر پیش برود اما متوقف نخواهد شد…
و در پایان تاکید میکنیم از اصلاحات احتمالی قیمتهایی که در روزهای آینده پیش روی بازار قرار میگیرد باید استفاده کرد باید استراتژی مشخص داشت باید با هر نوع سناریویی اعم از جنگ محاصره فرایند دلار و موارد دیگر به تجزیه و تحلیل بازار پرداخت و برای هر شرایطی گزینه داشت و البته این را هم فراموش نکنید که همچنان پاداش سود خوب نصیب کسانی میشود که شجاعت بیشتری در بازار به خرج دهند و یک توصیه دوستانه هم به تمام کسانی که این مدت تخمه شکن آماده ریزش بازار بودند عرض کنیم که اینکه رالی اخیر بازار را تماشاچی بودهاید و نادیده گرفتهاید و حالا با اندک عرضه و منفی شدن بازار سر برآورده و برای بازار مرثیه سرایی میکنید شبیه آن بزرگواریست که در حکایت مولانا کدو را ندید و خود را به فنا داد!!!
درست دیدن و منطقی دیدن همه چیز مهمترین درس اتفاقات و تحولات هفتهها و ماههای اخیر بود که بازار به بسیاری از فعالان خود داد… هنر کسب بالاترین بازدهی با کمترین ریسک این است که در زمان خود بیرون بکشی و در زمان درست ورود کنی چرخش بین بازارها و کلاسهای دارایی شاید مهمترین هنریست که هر تحلیلگری ابتدای اصول خود باید داشته باشد و تازه خرید سهم و دارایی مرحله بعد است اتفاقی که طی این چند سال درسهای بزرگی به همه فعالان داده چه آنها که سهامدار و چه آنها که در بازارهای دیگر فعال بودند و مهمترین درس این بود که به دور از بایاسهای ذهنی به بازار نگاه کنند
و نکته آخر در مورد واکنش فعالان بازار به اتفاقات و رویدادهای اخیر و استراتژی آنها این نکته را باید بیان کرد که تصمیمات هر شخصی به ریسک پروفایل او باز میگردد اگر واقعا اگر فکر میکنید اوضاع به هم میریزد، جنگ به زیرساختها کشیده میشود و شرایط هر روز بدتر میشود به نظر شناسایی سود کنید و خود را از فکر و خیال خلاص کنید برعکس اگر مسیر دلار را در مسیر دارایی ارزنده بازار میبینید و ریسکها رو به کاهش و این زد و خورد موقت ،به نظر فرصت روزهای پیش رو فرصت خوبی برای اصلاح پورتفو خرید سهمی که قفل بوده خواهد بود.
بتا سهم
افزایش ریسکهای سیاسی بازار/افزایش ریسکهای سیاسی بازار/افزایش ریسکهای سیاسی بازار/افزایش ریسکهای سیاسی بازار/افزایش ریسکهای سیاسی بازار