در این مطلب به وضعیت شرکت هایی می پردازیم که از محل تراکنش های خرید، مانده گیری و اینترنتی درآمد به دست می آورند. در بازار بورس ایران، رکیش، رتاپ، سپ، پرداخت و آپ در این عرصه حضور دارند.

نسبت اسکناس و مسکوک در دست اشخاص به کل نقدینگی طی 12 ماه اخیر از 2.5درصد به طور متوسط به 2.33درصد کاهش یافته است اما در طرف دیگر نسبت ارزش تراکنش های کارتی، موبایلی و اینترنتی به کل نقدینگی رشد داشته است.

همچنین فاصله ارزش تراکنش های شاپرکی به GDP نیز در حال افزایش مساعد است. در حالی که تعداد تراکنش های سالانه حدود 17درصد در بهمن 98 نسبت به بهمن 97 رشد کرده اما مبلغ تراکنش ها 36درصد رشد نشان می دهد. به عبارتی تورم در کالاها منجر به افزایش مبلغ متوسط هر تراکنش شده است.

در حالی که تورم نقطه به نقطه بهمن 25درصد است اما ارزش اسمی تراکنش های نقطه به نقطه بهمن 36درصد است علت این مساله در افزایش ضریب نفوذ پرداخت های شاپرکی است.

در واقع چون تعداد استفاده کنندگان از سیستم های پرداخت کارت، موبایل و اینترنتی رو به افزایش است، درآمد محقق شده شرکت های این گروه با شیب تندتر از تورم بالا می رود اما حالا مساله کرونا می تواند در ضریب نفوذ جهش ایجاد کند.

همکنون از هر 10.000 نفر بالای 18 تنها 1385 نفر از خدمات کارتی استفاده می کنند! کرونا می تواند باعث شود تا طبقه سنی بالای جامعه نیز مجبور باشد تا خود را با ابزارهای خرید اینترنتی بیش از پیش آشنا کند.

آپ یکی از شرکت هایی است که تعداد تراکنش بالا و ارزش تراکنش نسبتا پایین دارد اما از نظر میزان درآمدی حدود 55هزار میلیارد ريال درآمد دارد که یکی از بزرگترین های صنعت به لحاظ درآمد خدمات است.

علت پایین بودن ارزش هر تراکنش این است که در بخش خدمات موبایلی و اینترنتی عمدتا ارزش تراکنش ها کوچک تر از تراکنش های کارتی است. اگر کرونا باعث شود تا الگوی خرید اینترنتی با شیب تندتری در جامعه مورد پذیرش و استفاده قرار گیرد، سود شرکت های این گروه خصوصا شرکت هایی که بخش مهمی از درآمد خود را از تراکنش های موبایلی و اینترنتی به دست می آورد، افزایش می یابد.

همین مساله باعث شده تا p/s آپ حدود 1 باشد در حالی که p/s همگروها دیگر بسیار بالا است! اگر کرونا الگوی استفاده را تغییر دهد، در یک p/s پایین، آپ این موقعیت را پیدا می کند تا سود را به شکل مناسبی رشد دهد.

در ابتدای مطلب عنوان شد که نسبت اسکناس به نقدینگی رو به کاهش است لذا سایر شرکت های شاپرکی هم از ناحیه این کاهش سود خواهند برد. در کل باید گفت شاپرکی ها با شیب تندتری نسبت به تورم رشد می کنند.

آن ها باید هزینه های خود را کنترل کنند. فرسوده شدن دستگاه کارتخوان، استفاده از کاغذ برای رسید و تعدد پرسنل پشتیبانی، باعث شده تا حاشیه سود در سطح 7درصد برای شرکتی همچون آپ باشد.

کرونا باعث می شود بدون هزینه جدید، تعداد تراکنش ها بالا برود، به واقع تصور اصلی این است که حاشیه سود به دلیل کرونا بهبود می یابد البته این مساله در چند کوارتر آینده خود را نشان می دهد و همکنون به دلیل رکود ایجاد شده، نمی توان نظر دقیقی داشت.

ولید هلالات