🔴 امروز بازدهی اوراق قرضه ۱۰، ۲۰ و ۳۰ساله آمریکا بار دیگر به محدودههای مشابهی رسیده است. نکته نگرانکنندهتر این است که هنوز چرخه افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو آغاز نشده است. از سوی دیگر، فروش اوراق قرضه آمریکا توسط برخی اقتصادهای بزرگ نیز میتواند فشار بیشتری بر بازدهی اوراق وارد کند.
🔴 اگر تلاشهای ناموفق خزانهداری آمریکا برای مدیریت بدهی و افزایش روزافزون حجم بدهی این کشور را نیز در نظر بگیریم، میتوان گفت سرمایهگذاران برای نگهداری بدهی آمریکا، بهویژه اوراق بلندمدت، بازدهی بالاتری مطالبه میکنند.
🔴 تجربه تاریخی مشابه به ما نشان میدهد که در چنین شرایطی، ممکن است ریسک رکود اقتصادی افزایش یابد و بازار سهام نیز میتواند افت قابلتوجهی را تجربه کند.
۱. هشدار در بازار اوراق قرضه آمریکا ⚠️
مقایسه با پیش از بحران ۲۰۰۸
پیش از بحران مالی سال ۲۰۰۸، بازدهی اوراق قرضه دولتی آمریکا در سطوح زیر قرار داشت:
| سررسید | بازدهی پیش از بحران ۲۰۰۸ |
|---|---|
| ۱۰ ساله | ۴.۹۹٪ |
| ۲۰ ساله | ۵.۴۴٪ |
| ۳۰ ساله | ۵.۴۳٪ |
وضعیت امروز
نکته نگرانکننده اینجاست که بازدهی اوراق ۱۰، ۲۰ و ۳۰ ساله آمریکا بار دیگر به محدودههای مشابه همان دوران رسیدهاند؛ در حالی که برخلاف آن زمان، چرخه افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو هنوز آغاز نشده است. از سوی دیگر، کاهش تمایل برخی اقتصادهای بزرگ به نگهداری اوراق آمریکا نیز میتواند فشار بیشتری بر بازدهیها وارد کند.
اگر تلاشهای ناموفق خزانهداری آمریکا برای مدیریت بدهی و رشد پیوسته حجم بدهی این کشور را نیز در نظر بگیریم، میتوان نتیجه گرفت که سرمایهگذاران برای نگهداری بدهی آمریکا -بهویژه اوراق بلندمدت- بازدهی بالاتری طلب میکنند؛ موضوعی که هزینه تأمین مالی دولت و بخش خصوصی را افزایش میدهد.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
تجربه تاریخی نشان میدهد در چنین شرایطی معمولاً دو اتفاق رخ میدهد:
- افزایش ریسک رکود اقتصادی، چون هزینه استقراض برای خانوارها و شرکتها بالا میرود.
- افت قابلتوجه بازار سهام، چراکه بازدهی بالای اوراق بدون ریسک، جذابیت نسبی سهام را کاهش میدهد.
۲. طلا؛ دارایی امن در سایه بیثباتی بازار بدهی
در کنار اوراق قرضه، بازار طلا هم این روزها سیگنالهای مشابهی میدهد. طلا در سال جاری میلادی روند صعودی نسبتاً پرقدرتی را طی کرده و در برخی تحلیلها حتی چشمانداز رسیدن به محدوده ۵۰۰۰ دلار در هر اونس تا پایان سال مطرح شده است.
عوامل اصلی پشتیبان این روند عبارتاند از:
- خرید مستمر طلا توسط بانکهای مرکزی بهعنوان بخشی از سیاست تنوعبخشی به ذخایر ارزی
- نگرانی از کاهش ارزش پولهای فیات و پایداری بدهیهای دولتی (که دقیقاً همان موضوعی است که بازار اوراق آمریکا با آن دستوپنجه نرم میکند)
- نااطمینانی نسبت به سیاستهای اقتصادی آمریکا و تمایل فزاینده سرمایهگذاران به داراییهای امن
نکته قابلتوجه اینجاست که همبستگی بین رشد بازدهی اوراق و رشد قیمت طلا که در شرایط عادی معمولاً معکوس عمل میکند این روزها ضعیفتر شده است؛ نشانهای از اینکه بازار، طلا را نه فقط بهعنوان پوشش تورمی بلکه بهعنوان پناهگاهی در برابر ریسک سیستمیک بدهی دولتها مینگرد.
۳. بازار سهام آمریکا؛ ارزشگذاری در سطوح هشدار دهنده
شاخص S&P 500 با وجود چند شوک بزرگ در سالهای اخیر -از بحران بانکی گرفته تا جنگ تجاری و نگرانیهای تورمی- همچنان روند صعودی خود را حفظ کرده و امسال بیش از ۱۲ درصد رشد داشته است. اما دو نشانه هشداردهنده در این بازار دیده میشود:
- نسبت ارزشگذاری تعدیلشده شیلر (CAPE) به سطوحی نزدیک به سال ۲۰۰۰ رسیده؛ یعنی دورهای درست پیش از ترکیدن حباب شرکتهای اینترنتی.
- افزایش بازدهی اوراق خزانهداری، بهویژه در محدودههای نزدیک به ۴.۳ تا ۵ درصد، بهطور تاریخی فشار قابلتوجهی بر ارزشگذاری سهام وارد میکند، چون بازدهی بدون ریسک اوراق را در مقایسه با سهام جذابتر میسازد.
خروج قابلتوجه سرمایه از صندوقهای سهامی آمریکا در هفتههای اخیر نیز میتواند نشانهای از احتیاط سرمایهگذاران نهادی نسبت به ادامه این روند صعودی باشد.
جمعبندی: سه بازار، یک داستان مشترک
اگر این سه بازار را در کنار هم ببینیم، یک الگوی مشترک نمایان میشود:
- بازار اوراق قرضه با بازدهیهای نزدیک به سطوح پیش از بحران ۲۰۰۸، نگرانی از پایداری بدهی دولت آمریکا را نشان میدهد.
- بازار طلا با روند صعودی و خرید بانکهای مرکزی، همان نگرانی را از زاویه «فرار به سمت دارایی امن» بازتاب میدهد.
- بازار سهام آمریکا با ارزشگذاریهای نزدیک به سطوح دوران حباب داتکام، در معرض تأثیرپذیری مستقیم از افزایش بازدهی اوراق قرار دارد.
به بیان ساده، افزایش بازدهی اوراق قرضه صرفاً یک عدد فنی در بازار بدهی نیست؛ زنجیرهای از واکنشها را در طلا، سهام و حتی بازارهای نوظهور به دنبال دارد. با این حال، تاریخ همیشه بهطور کامل تکرار نمیشود و شباهت شرایط فعلی به سال ۲۰۰۸ لزوماً به معنای وقوع حتمی بحران مشابه نیست.
این یادداشت صرفاً جنبه تحلیلی و اطلاعرسانی دارد و توصیه سرمایهگذاری محسوب نمیشود.
چرخه افزایش نرخ بهره /چرخه افزایش نرخ بهره/چرخه افزایش نرخ بهره/چرخه افزایش نرخ بهره/چرخه افزایش نرخ بهره