لبخند آبی ،بازار سبز!
امروز بازار حس خوبی از شکست ترامپ و پیروزی و لبخند دموکرات ها گرفت و روی کاغذ استدلالش این بود که انچه تا امروز پیش رفته ممکن است تکرارنشود . البته روی کاغذ این موارد قابل بررسی و دفاع است ولی در واقعیت داستان ممکن است چیز دیگری باشد .
در ظاهر این انتخابات یعنی باید فیتیله جنگ پایین کشیده شود و به سمت مذاکره پیش رفت ولی در اصل همه چیز در دنیای سیاست غیرقابل پیش بینی است ولی هر چه بود بازار امروز اس این پیروزی دموکرات ها انرژی و حس مثبتی گرفت .
البته این را هم باید پذیرفت که نمیدانیم این حسی که امروز و این لحظه داریم شنبه هم برقراراست یا خیر ولی در هر صورت فعلا بازار حس خوبی از کنار رفتن سایه جنگ و کاهش ریسک ها گرفته است . البته همین امروز هم یک سردرگمی و شک نسبی در چهره بازار به چشم میخورد ولی قدرت تحولات مثبت در بازار دست بالاتر را داشت …
بازار را در حال امروز به پایان بردیم که هفته پر چالش و پر نوسانی بود و بازار در انتهای هفته در حالی که در یک گردباد سنگین خبری به خود می‌پیچید ، با خنده ای سبز و آرام روی لب کار را تمام کرد و وارد هفته بعد میشویم. بازار امروز را در حالی به پایان بردیم که از یک سو انتخابات آمریکا برگزار شد و ترامپ هر دو مجلس را از دست داد و از سوی دیگر به خبرهای ناشی از رد پیشنهاد آمریکا و آماده شدن برای جنگ کمی بی تفاوت تر ظاهر شد
در سوی دیگر ما با این موضوع مواجه بودیم که خود ترامپ اظهار نظر کرده که هیچ انگیزه و علاقه‌ای برای آغاز جنگ ندارد و عجله نخواهد کرد برداشت بسیاری این بود که دوباره فاز مذاکرات داغ شده اما آنچه در صفحه اخبار فعلی می بینیم فقط فضای رفت و آمد و لاس زدن های قطری ایرانی است …
بازار هم کم کم با شنیدن و دیدن این خبرها کمی بیخیال شد و ترجیح داد امروز فروش را بیخیال شود و یا تماشاچی باشد و یا کمی دل به دریا بزند و خرید کند .اما از دل این تحولات حالا سناریوهای دیگری هم بیرون امده است …
وقتی چنین چیزی را می‌بینیم حالا یک سناریوی دیگر در کنار دو سناریوی جنگ و صلح به چشم میخورد و آن هم ادامه همین فازی است که با آن مواجه ایم یعنی طرف مقابل ول کن ماجرا نباشد و محاصره را ادامه دهد و از سوی دیگر خبری از جنگ نباشد !
بازار در این سناریو چگونه خواهد بود ؟!
فشار اقتصادی و عدم رفع محاصره واکنش بازار را چطور پیش می‌برد . این سوالیست که بسیاری نه به عنوان یک سناریو که به عنوان یک احتمال کمی قوی که حالا قوی تر هم شده مطرح می‌کنند که اگر فرضا خبری از جنگ نشد و صلح و توافقی هم در کار نبود واکنش بازار چیست ؟!
قبل از این باید بیان کنیم شاید اوایلش همه چیز خوب باشد ولی در ادامه بازار از این سردرگمی خیلی استقبال نخواهد کرد اما یک نکته را در خاطر داشته باشید که بازار غل و زنجیر سایه جنگ به پایش بسته شده بود که این چنین منفی رفتار می‌کرد با برطرف شدن این موضوع دیگران جو سنگین منفی را نخواهد داشت بارها و بارها نوشتیم که این سایه جنگ آن هم جنگ زیرساختی است که بازار را به زیر کشیده
در غیر این صورت گزارش‌ها و شرایط بنیادی مسیر صعود را نشان می‌دهد البته در این فضا دوباره خبرهای اقتصادی و دلاری و صنایع بولد می‌شود اما در هر صورت ما در صورتی که این سناریو را در پیش داشته باشیم بازار و کسانی که این مدت فروخته کم کم دوباره برمی‌گردند و فعالیت خود را در بازار آغاز می‌کنند
باید چشم به روزهای آینده داشت که آیا چنین برداشتی از صحبت‌های ترامپ و طرفین می شود یا خیر ؟!
بر هیچکس پوشیده نیست که جمع‌بندی بسیاری از اهالی بازار و فعالان بازار جنگ قریب الوقوع بود که اینطور در سمت فروش و کم کردن اعتبار و دور شدن از بازار قرار داشتند وقتی قرار بر این باشد که فعلاً سایه جنگ دور شود قاعدتاً آنها نیز ولو موقت یک برگشت ریز به بازار را خواهند داشت که اگر این موضوع درست باشد ما آثار آن را در هفته بعد مشاهده خواهیم کرد
اما همه چیز به همین سادگی نیست و باید ببینیم در نهایت چه اتفاقاتی رخ خواهد داد این را هم بگوییم که این طرف ایران خیلی مشتاق ادامه شرایط نه جنگ و نه صلح نیست و می‌خواهد این شرایط را بشکند و شاید اوهم بیشتر به مذاکره تمایل داشته باشد …
به هر حال امروز طبیعی بود که بازار کمی از سمت فروش کمتر و بیشتر تماشاچی و در سمت نگاه کردن و ناخنک زدن و خرید باشد و خیلی عملیات عجیبی از فروش نداشته باشد اما با تمام این جریان‌ها و اتفاقات باز هم بازار خوب ظاهر شد و فضای خوبی را برای همگان ترسیم کرده است که می‌تواند ناشی از جو نسبتا خوب و جذاب بنیادی باشد که آن را در چهره بسیاری از سهم‌ها می‌توانیم ببینیم …
البته این را هم باید در نظر گرفت که مولفه‌های متعددی در بازار برای تغییر شرایط موثر است که ترکیبی از این عوامل بنیادی و سیاسی هستند که فضای بازار را پیش می‌برند این را هم در نظر داشته باشید که در نیمه اول پاییز و ۴۵ روز گذشته ترکیبی از این عوامل بنیادی و سیاسی و جدال آنها بود که سر و شکل بازار را مشخص کرد که البته شاید بتوانیم اینطور بگوییم که رشد تابستانه و اصلاح پاییز در کنار چالش‌های گروه پالایش و چالش‌های سنگین دنیای سیاست باعث استراحت موقت ۴۵ روز اول و نیمه اول پاییز شد که کارنامه آن را می‌توانیم در قیمت‌ها ببینیم .
وقتی روز اول مهر و اول پاییز آغاز شد برای شما نوشتیم که با دست فرمان تابستان به استقبال پاییز نروید در آن مقطع تاکید کردیم که هر سهم و هر گزینه‌ای که در تابستان رشد کرده نمی‌تواند برنده پاییز باشد به طور کلی دست فرمان آنچه گذشته برای پاییز جواب نمی‌دهد پاییز بازی خود را دارد و چه عجیب دیدیم که نه تنها بازی خود را داشت برگ‌های جدیدی رو کرده که نشان از تحولات متفاوت و غافلگیر کننده برای اهالی بازار و چشم انداز سیاسی بود . مثلا در این مدت هم وزن بازدهی 5 6 درصدی داد کل منفی بود !
البته همه معتقدند آنچه گذشته که گذشته و تمام شده حالا باید فکر کنیم برای آینده چه در پیش داریم و در نیمه دوم پاییز چه رخ خواهد داد .سعی میکنیم این موضوع طی امروز و هفته بعد با روشن‌تر شدن ابعاد اتفاقات و تحولات سیاسی بیشتر مورد بحث قرار گیرد
در نیمه اول پاییز که چالش‌ها از انتظارات ما فراتر بود و در واقع معتقدیم بین چلنج تحولات سیاسی و بنیادی زور تحولات سیاسی بیشتر بود و چربید در تحولات نیمه دوم اما می‌توان کمی فضا را متفاوت تردید اول از همه اینکه یک فضای صفر و یکی در پیش‌بینی‌های نیمه دوم پاییز وجود دارد یعنی برخی از یک پیش‌بینی بسیار بدبینانه جنگ و زدن زیرساخت صحبت می‌کنند و برخی از یک صلح همه جانبه که رفع محاصره و رفع تحریم‌ها را در پی دارد ما بحثمان روی این صفر و یک نیست
نتایج هر یک از این‌ها که مشخص است بحث ما این است که با فرض تداوم شرایط فعلی بازار چه خواهد شد که معتقدیم در خوشبینانه‌ترین حالت ممکن اخبار و تحولات اقتصادی و کدالی فرمان را کمی در دست بگیرد
ابتدا کف سازی نسبی را در قیمت‌ها داشته باشیم و سپس آرام آرام رشدهای حدود چند روزه و موج‌های کوتاه را تجربه کنیم و آنقدر سینه خیز پیش برویم که بالاخره جایی مجبور به تعیین وضعیت خود باشیم … ولی حس میکنیم و امیدواریم بازار همچنان جلوتر از بقیه بازارها باشد .
در این مسیر یک نکته را پیش ذهن خود قرار دهید وقتی گزارش‌ها منتشر شد و در منفی‌ترین و سنگین‌ترین روز بازار که همه چیز قرمز و صف فروش بود برای شما یک موضوع را بیان کردیم از یک خط‌کش به نام پی به ای تی تی ام و یا ارزش دلاری و مواردی نظیر این صحبت کردیم
بخشی از آن این بود که در روزهای قبل از جنگ این پی به ای زیر ۷ آمده بود و حالا هم با گزارش‌ها دوباره زیر ۷ آمده و یا نزدیک شده این یعنی نمی‌تواند خیلی اینجا بماند و جمع‌بندی دوم ما هم این بود که بازار از بعد بنیادی خیلی ترسی ندارد و ۱۰ تا ۱۲ درصد پایین‌تر دوباره نقطه امن ورود و خرید بسیاری از جریانات پولی خواهد شد
تقریباً روزهای گذشته بدون حتی یک تحول خاص سیاسی و حتی با وجود سایه جنگ این اتفاق رخ داد و ما شاهد برگشت بازار و قیمت‌ها بودیم به نظر در نیمه دوم آنچه برای همگان مهم است همین خط‌کش بوده و البته در کنار آن تحولات صنایع ارزش دلاری و به خصوص بازی دلار می‌تواند یکی از مهم‌ترین واکنش‌ها و اقدامات باشد
و دقیقاً برای همین است که فکر میکنیم نیمه دوم نیمه حساس‌تری برای بازار و سهامداران خواهد بود و باز هم کماکان معتقدیم به راحتی سود نخواهیم کرد و حفظ آنچه تاکنون به دست آورده‌ایم از کسب آنچه بیشتر می‌خواهیم مهمتر است
اما این فضا تا کی ادامه دارد؟!
به نظر تا تعیین تکلیف همان موضوع صفر و یک یعنی ما باید پیش برویم تا تکلیف آن جریان روشن شود البته کتمان نمی‌کنیم که ما به این موضوع کمی خوشبینانه هم نگاه میکنیم و الا اگر با اخبار جنگی بخواهیم پیش برویم همین حالا نیز مثبت‌های این چند روز لطف بازار بوده و به قول برخی حتی اشتباه شیرین او بوده که مرتکب شده !!
ولی عزیزان فراموش نکنیم طی این مدت تمام کسانی که در منفی‌ها و در این پنیک‌های فروش خریدار بازار بوده‌اند چه در کوتاه مدت و چه در بلند مدت پاداش گرفتند و برندگان واقعی ۱۴۰۵ بودند و درست در آن طرف بدون هیچ تعارفی کسانی که با مفروضات ذهنی خود در پی کاهش ریسک فرار از بازار ماندن در صندوق‌های طلا را انتخاب کرده‌اند چه قبل از جنگ و چه در طول آن بزرگترین بازندگان این مدت بودند که حتی از تورم هم عقب مانده و بعضاً از سود اوراق هم جا مانده‌اند
خیلی هنر می‌خواهد سهامدار و سرمایه‌گذار حرفه‌ای باشی و چنین عملکردی نتیجه کار شما باشد. البته ایرادی بر هیچکس نیست انها کاهش ریسک را انتخاب کرده اما به هر حال باید بدانیم که مقطع فعلی مقطع بی‌رحمی است و به نگاه کاهش ریسک پاداش نمی‌دهد و مدام او را جریمه می‌کند
برای همین بود که از ابتدا روی ترکیب ۷۰-۳۰ کار کردیم و 70درصد سهام و ۳۰ درصد صندوق‌های طلا تاکید می‌کردیم که همواره بتواند با یک ترکیب نسبی این موضوع را پیش می‌برد هنوز هم معتقدیم باید احتیاط کرد و همین ترکیب را پیش برد و البته جایی اگر احساس می‌کنید اوضاع به شکل دیگری در حال تغییر است هیچ ایرادی ندارد که دوباره محافظه‌کار شده و وزن این را تغییر دهید
بدترین حالت و سم‌ترین شکل موضوع این است که روی یک نظر و ایده که بله بازار پر ریسک است جنگ در پیش است بمانید و هیچ کاری نکنید و از آن بدتر این است که مدام از این تصمیمی که گرفته‌اید دفاع کنید و آن را تصمیم درستی بدانید در حالی که همه چیز روی تابلو مشخص می‌شود
البته در این بین دسته دیگری هم وجود دارد که علاوه بر اینکه موارد بالا را دارد سعی می‌کند میز بازی بازار سرمایه را هم با ایده‌ها و نظرات به هم بریزد تا حتی اگر خودش بازدهی به دست نیاورده حداقل این طرف هم به سود نرسد تا دلش خنک باشد گاهی اوقات دوستان سوال می‌کنند که چنین افرادی هستند واقعی‌اند که متاسفانه در پاسخ باید گفت نه تنها واقعی که نقش پررنگی هم در تصمیمات داشته و خواهند داشت !!
بگذریم آخر هفته مهمی داریم و امیدواریم بی‌خبری و خوش خبری ماحصل آنچه پیش می‌رود باشد و شنبه صحیح و سالم و بدون هیچ خبر منفی حتی با اخبار مثبت کار را پیش ببریم
در بخش دوم می‌خواستیم در مورد موارد مهم اثرگذار در بازار در نیمه دوم پاییز صحبت کنیم که یک نکته دوباره ذهن‌ها را درگیر کرد و آن هم بحث بودجه است زمزمه‌هایی شنیده می‌شود که بهانه جنگ و تحولات آن دوباره تفکرات عجیب و غریب تمرکز گرایی و دستوراتی مبنی بر اداره کردن دستوری اقتصاد بخشی از آن است به گوش می‌رسد و اولین بزنگاه این موضوع بودجه‌ای خواهد بود که پیش روی ماست
این فقط به عنوان یک هشدار کوچک اینجا می‌نویسیم که تیم سازمان که از پس تحولات و اتفاقات پالایشی‌ها بر نیامد و حریف دولت و وزارت اقتصاد و سازمان برنامه نشد حداقل در این یکی نگذارند به بهانه جنگ و کسری بودجه دوباره آن سیاست‌های دولت اسب زین شده را سر بازار پیاده کنند این فقط یک هشدار کوتاه و کوچک بود و معتقدیم باید به آن توجه کرد و از آن به عنوان یک اتفاق مهم یاد کرد طی ۱۵ روز آتی بودجه دوباره سر زبان‌ها خواهد افتاد و امیدواریم این بار چالش بودجه چاله بازار نشود…
