پیروزی ارز بر ریسک !
یک روز خاص و خوب دیگر را پشت سرگذاشتیم و به نظر امروز در این رینگ دست قوی و برتر با خریداران و شرایط بنیادی بود و خبرهای سیاسی حسابی گوشه رینگ رفته بود . امروز، بازار را در حالی آغاز کردیم که به نظر میرسد با توجه به تحولات رخ داده، تکلیف بازار با خود بیشتر روشن بود و تا حدودی از آن سردرگمی عجیب و غریب فاصله گرفته بود و البته سعی میکرد با تیزبینی، ریسکها را به طور کامل دیده و بخشی از آن را پذیرفته و در بازار حرکت کند.
در واقع آنها که امروز در صف خرید و فضای فعلی بازار قرار داشتند، با وجود و با علم به اینکه تحولات سیاسی اعم از داخلی و خارجی ممکن است به بازار فشار وارد کند، آن را در وزنکشی عوامل مختلف کنار بازدهی احتمالی ناشی از سیاستهای ارزی قرار میدادند و باز هم در صف خرید بودند. البته امروز زمزمهها و حرفهایی از عدم وجود ریسک حمله نظامی از سمت اسرائیل پیامی که از سمت پوتین مخابره شده و همچنین آرامتر شدن تحولات آمریکا کمی فیتیله ریسکهای سیاسی را پایین کشید، اما همچنان ترس از تحولات و اتفاقات داخلی در دل بازار وجود دارد و ترس از ادامهدار بودن و دامنگیر شدن این اعتراضات و آسیبهای آن فضا را کمی مبهمتر کرده است. البته به نظر میرسد در این وزنکشی طیف تقاضا تصمیم خود را گرفته و وزن قویتری به این جریان میدهد. حقیقتاً تجربه چند ماه گذشته نیز در این موضوع بیتأثیر نبود.
بازار یک بار در چنین موقعیتی در شهریور و مهر قرار گرفت. تقریباً همه تأکید میکنیم همه اذعان داشتند که در آن مقطع بازار در ارزندهترین حالت ممکن است. قیمتها در پایینترین نقاط خود است، اما جلوی چشم خود ریسک جنگ را مرور میکردند و همین تفکرات باعث شد رالی تر و تمیز و قوی پاییز را از دست بدهند و حالا این بار هم به نظر دوباره بازار در شرایطی شبیه آن قرار گرفته و حالا آن تجربه باعث شده بسیاری از جریانات پولی دیگر آن اشتباه را تکرار نکرد و این بار به شکل قویتری ریسکها را پذیرفته و در مسیر خرید باشند.
اما سؤال عمده این است که آیا بازار شبیه آن روزهاست و از نظر ارزندگی ما در آن فضا قرار داریم و سؤال بعد هم که پرسش همه است، این است که مسیر آتی بازار چگونه خواهد بود و به چه شکل پیش خواهیم رفت؟!
سؤال اول این است که آیا واقعاً ما در شرایطی شبیه شهریور و مهر هستیم و یک رالی در پیش است؟ ببینید وقتی از شهریور و مهر صحبت میکنیم، باید در نظر بگیریم که فضا در آن مقطع چگونه بود. ما از جهاتی با شهریور و مهر شبیه هستیم و از جهاتی هم تفاوتهای جدی داریم و البته امروز این نکته را مینویسیم که چطور میتوانیم رالی ایجاد کرد و شرایط بهتری را در نظر گرفت. ببینید ما در شهریور و مهر تقریباً بازار سرمایه آخرین جایی بود که جریان پول به آن فکر میکرد، نمودارها در کمترین فضای قیمتی خود بودند و بدبینی در اوج خود بود. چیزی که ما در حال حاضر با آن مواجه نیستیم. بازار رشد کرده، فضا فعالتر است جریان پول شرایط بهتری دارد و بهطور کلی نمیتوان گفت که آن ارزندگی قیمت بیبدیل در شرایط فعلی وجود دارد، اما یک نکته وجود دارد که در آن مقطع نبود و این مقطع هست و البته یک شباهت هم وجود دارد. آن چیزی که در آن مقطع نبود و امروز هست، خوشبینی به فضای اقتصاد با توجه به اصلاحات فعلی اقتصادی است؛ چیزی که در آن مقطع وجود نداشت و امروز با تغییرات اقتصادی دولت شاهد آن هستیم. این یکی از مهمترین مواردی است که میتواند به بازار حس خوشبینی و P/E بدهد، اما آنچه در آن دوره و این دوره شبیه هم است، P/E فوروارد بازار است.
در واقع اگر به نقشه بازار امروز هم نگاه کنید و صفوف خرید را ببینید، کامل متوجه خواهید شد که منظور از P/E فوروارد یعنی چه. در آن مقطع وقتی گزارشهای کدال منتشر شد و گزارشهای ماهانه و میاندورهای آمد، با یک دو دوتا چهارتای ساده میتوانستیم بفهمیم که بازار در سطوح ارزندهای از نظر قیمت و P/E قرار دارد. در حال حاضر هم چشمانداز سیاستهای ارزی و تحولات آن در بسیاری از شرکتها این P/E فوروارد را منطقی کرده و حالا در واقع زمان خوب و مناسبی برای این اتفاق است که بگوییم بله، بسیاری از سهمها در حال حاضر شبیه آن روزها هستند و فوروارد جذابی را برای سال آتی با این سیاستهای ارزی و قیمت ارز دارند.
پس میتوانیم امیدوار باشیم که یک رالی در بازار شکل بگیرد، اما دو موضوع این میان وجود دارد که لازم است بیان کنیم؛ موضوع اول این است که خاصیت این حرکت اخیر همهجانبه نیست. دقت کنید حتی در این روزهای اوج بازار هم همه بازار رشد نمیکرد و این جریان نرخ ارز باعث ایجاد رشد در طیف وسیع از بازار نمیشود و باید حساب شده و دقیق در این فضا حرکت کرد و از همین روست که معتقدیم انتشار گزارشها و شفافسازیها کمک شایانی به بازار خواهد کرد، اما یک نکته دوم و مهم وجود دارد که شاید مهمترین بخش و بحث امروز گزارش بازار ما باشد.
کمی شرم بر چهره و پیشانی داریم که این حرف را بیان کنیم، اما متأسفانه با بازاری مواجهیم که فقر تحلیلی و اطلاعات در آن موج میزند و بهنوعی به مرحلهای رسیدهایم که بازار به دلیل عدم قطعیتهای فراوان تا وقتی اطلاعاتی را به شکل دقیق متقن نهایی نبیند، اقدام به خرید نمیکند؛ نمونه آن را همین چند روز پیش داشتیم که تقریباً همه بعد از انتشار بودجه مطمئن بودند جریان نرخ ارز تغییر خواهد کرد، اما به معاملات روز یکشنبه نگاه کنید که همه در حال فرار از بازار بودند و خبرهای ابتدای صبح دوشنبه و نرخ ارز باعث شد فضا از این شرایط فاصله بگیرد. آنچه حرف ماست، این است که بازار فعلی تا چیزی را با قطعیت نبیند و لمس نکند و در دست بازی بازی نکند، به آن وزن قوی نمیدهد.
یکی میگوید به دلیل عدم قطعیتها، ریسکها، ابهامات و خبرهای سیاسی و مواردی از این دست است. ما میگوییم به دلیل فقر تحلیلی و فاصله گرفتن از تحلیل بنیادی و کدال بوده و هرچه که هست، امروز تصمیم ما مهم است که قرار است چه کنیم…
این را عنوان یک پیشنهاد مهم مطرح میکنیم که امیدواریم مورد توجه قرار گیرد. میدانیم کار سازمان بورس و واحد نظارت بر ناشران بسیار زیاد خواهد شد، اما چارهای نیست و برای بقا و حفظ بازار باید جنگید و این جنگ اگر از سازمان بورس آغاز نشود، چشم امیدمان به کجا باشد؟!
به نظر از همین امروز باید به تکتک شرکتها نامه زده شود و اثر این افزایش نرخ به شکلی شفاف و دقیق برای سهامداران روشن گردد؛ مثلاً از پتروشیمیها برآورد سود و زیانی دریافت کنیم، از پالایشیها تحلیل حساسیت با نرخهای مختلف دلار گرفته شود، از بانکیها آخرین تراز ارزی دریافت شود، از گروه فلزات و فولاد روند صادرات و نرخ اخیر دریافت گردد و خلاصه هر شرکتی باید به شکلی شفاف و روشن آثار این تغییرات ارزی را برای سهامداران بیان کند. به نظر این تنها حالتی است که ما را به روزهای شهریور نزدیک میکند و شرایط شبیهسازی شدهای شبیه آن را شکل میدهد.
در غیر این صورت، فضا آنقدر ابهام و شفافیتها ضعیف است که ما دوباره دچار مسیر کند و پرتلاطمی برای بازار میشویم. این شفافیتها کمک شایانی به بازار خواهد کرد و میتواند دوباره نقش کدال را بهعنوان یک عامل مؤثر و مفید در بازار تقویت کرده و کمی هم در نقش سیلی باشد که بهصورت برخی حقیقی و حقوقیها خورده و آنها را از خواب بیدار کرده و در مسیر خرید قرار دهد. بهخصوص این را برای حقوقیها بیان میکنیم که طی این مدت فقط نظارهگر بازار و تماشاچیان باادب این جریان بودند…
باز هم تأکید میکنیم میدانیم کار بسیار سخت و دشواری است و در آستانه انتشار گزارشهای میاندورهای یک اضافهکاری تمامعیار برای سازمان و حتی شرکتهاست، اما معتقدیم نیاز و لازم است این کار انجام شود. اگر روند بازار برای شما مهم است، چارهای نداریم جز اینکه این شفافسازیها صورت گرفته و حداقل بازار و جریان پول بدانند چند چند هستند و در چه مسیری پیش میروند.
مطمئنیم این شفافسازیها میتواند نقش کاتالیزور جدی برای حضور جریان پول در بازار باشد.
و حرف آخر این مقدمه…
ما در یک ماراتن تمامعیار با بازارهای دیگر مواجهیم. در جنگ تن به تن نبردی مسلحانه با بازارهایی که هر روز که ما میدویم، باز هم به جلو که نگاه میکنیم آنها جلوتر از ما هستند و بازدهی بیدردسر را کسب کردهاند. در این نبرد به نقاط حساسی رسیدهایم، نیاز به انرژی جدید داریم، به نیروی پشتیبانی جدید و به خشاب جدید و معتقدیم این جریان اطلاعرسانی و شفافسازی از شرکتها اگر درست و منطقی باشد و اثر قوی را بگذارد، شبیه همین نیروی کمکی خواهد شد که میتواند بازار را یک گام به جلو سوق بدهد و جریان پول را با خیال راحتتری راهی زمین بازی خرید نماید و نکته مهم دیگر همین است که فروشندههای بازار را که پله پله هر روز در مسیر فروش قرار میگیرند، ترغیب به نگهداری سهم نماید…
و اما به سراغ بخش دوم میرویم که امروز کمی کوتاه در مورد موضوعی صحبت میکنیم که دوباره به موضوع روز بازار تبدیل شده و آن هم زمزمه افزایش دوباره دامنه نوسان است…
قبلتر که در مورد دامنه نوسان صحبت میکردیم، همه چیز را کنار هم میگذاشتیم؛ ریسکهای سیاسی، اقتصادی، تحولات دولت و در جمعبندی به این موضوع میرسیدیم که همین ۳درصد با این حجم ریسکها و عدم همراهی دولت کافی است و حالا شرایط اندکی تغییر کرده…
بحث ارز و تغییرات ارزی، شرایط شرکتها، حجم معاملات و جریان پول به خوبی موضوع را نشان میدهد که میتوان امروز با خیال بهتر و فضای آسودهتری در مورد افزایش دامنه نوسان صحبت کرد، اما نباید هیجانی شد، نباید جوگیر شد و این چند روز مثبت را عامل حرکت نهایی قرار داد.
به نظر میشود در یک برنامه زمانبندی شده با حرکات لاکپشتی دامنه نوسان را یک درصد یک درصد افزایش داد و به نظر حالا خیال همه راحتتر است که با توجه به تحولات و اتفاقات و حضور قویتر جریان پول، افزایش دامنه نوسان به جذابیت این بازار و بهبود شرایط آن کمک خواهد کرد.
عقبافتادگی از سایر بازارها و فضای مثبت ایجاد شده نیز انگیزههای لازم برای این افزایش را ایجاد میکنند، اما چرا از افزایش ناگهانی آن دفاع نمیکنیم؟
بهواقع اگر این ریسکها و اتفاقات سیاسی نبود، از این موضوع نیز دفاع قویتری میکردیم، اما در حال حاضر با وجود این ریسکهای متعدد و اتفاقات کمی ترس و تردید داریم که از افزایش یکباره دامنه نوسان حرف بزنیم. نمیدانیم شرایط چگونه است و چه چیزی در انتظار ماست. از همین رو روی این موضوع تأکید میکنیم که در حال حاضر افزایش دامنه نوسان اتفاق خوبی است، اما به شرطی که با پلههای کوتاه پیش برویم و کمی برای رشد سریع آن عجله نداشته باشیم.
دقت کنید این حرکت آرام درست است که بازدهی بازار سرمایه را از سایر بازارها عقب انداخته، اما عاملی هم برای ورود جریان پول پیوسته به بازار میشود و معتقدیم آنچه بازار را زنده نگه خواهد داشت، همین جریان پول است که در فضای فعلی میتواند عاملی برای حضور بیشتر مردم در بازار شود. یک بار با سرعت بالا و ترمز بریده در سالهای ۹۸ و ۹۹ پیش رفتهایم. به نظر آن سالها تجربه خوبی برای همه شده و بهتر است در این موضوع نیز با محافظهکاری پیش برویم، اما تغییر آن را در حال حاضر اتفاق مثبت و لازمی برای بازار میدانیم…
یک نکته را آخر اضافه کنیم؛ از دامنه نوسان بورس گفتیم. به نظر در بازار ارز هم یک دامنه نوسان وجود دارد، ولی بازهم تکرار میکنیم امیدواریم دولت مسیر و اشتباه قبل را تکرار نکند و روی اختلاف نرخ آزاد و نیما دوباره چالش ایجاد کند. این مسیر را بارها رفتهاید و دیدید اشتباه است و امیدواریم تکرار نکنیم.
همین امروز برخی معتقدند نرخ حواله ۱۳۸ ۱۳۶ ۱۳۹ بوده، ولی دولت اعداد را کمتر میزند. امیدوایم این موضوع رویه نشود و موقت باشد و فردا در تابلو چیز دیگری را ببینیم.
بتا سهم
خریداران و شرایط بنیادی/خریداران و شرایط بنیادی/خریداران و شرایط بنیادی/خریداران و شرایط بنیادی/خریداران و شرایط بنیادی/خریداران و شرایط بنیادی/خریداران و شرایط بنیادی/خریداران و شرایط بنیادی/خریداران و شرایط بنیادی