گزارش بازار امروز دوشنبه ۱۳ اسفند ۱۴۰۳
طوفان سرخ سیاست !
از ۱۳ فروردین تا ۱۳ اسفند ! میشود یک کتاب در مورد اتفاقات و رویدادهای سال ۱۴۰۳ نوشت و بیچاره سهامدار که طی این مدت بارها و بارها او را خوابانده و به چوب و فلک سیاست بستند و زدند و صدای او در نیامد و حالا هم تمام جریان رانت در مقابل اقتصاد ایستاد و انتقام این مدت را گرفت .
همتی در بخشی از دفاعیات خود راست میگفت که کشور در احاطه ۳ دسته از افراد قرار گرفته است رانت خواران ، کاسبان تحریم و قاچاقیان … بگذریم در حالی که فقط ۱۱ روز کاری تا اخر سال باقی مانده یک روز تلخ و سخت منفی را پشت سرگذاشتیم و جو بسیار منفی را که قابل پیش بینی بود تجربه کردیم.
البته امروز تلاش هایی برای بهبود و جمع و جور شدن صفوف فروش صورت گرفت که در چند نماد مثلا ملت و خودرو برخی دیگر به چشم می آمد ولی کافی نبود و در مقابل حس بدبینی و ترس بازار تقریبا هیچ به شمار میرفت . بسیاری در مورد آینده بازار معتقدند احتمالا چهارشنبه این فشار فروش جدی را نداشته باشیم ولی حقیقت امر انگیزه های قوی برای رشد را باید جستجو کرد و چیزی که اینطور سهامدار را در صف فروش قرارداده همین بدبینی مفرط به اینده است …
و اما سراغ بازار برویم …
نمیدانیم واقعا چه باید نوشت و چه باید گفت اما انگار از دیروز تا امروز که گذشته طوفان سرخی از تحولات سیاسی و اقتصادی کشور را و به خصوص دولت را در بر گرفته و از یک سو همتی و در سوی دیگر ظریف که تقریباً به اذعان همگان دو ژنرال و افراد کاربلد کابینه بودند برکنار شدند این مطلب را برای این عنوان میکنیم که بدانیم دوباره در فضای پرریسکی قرار گرفتهایم که تحولات و اتفاقات سیاسی میتواند بازار را تحت فشار خود قرار دهد
بازار هیچگاه در دوره تنشها چه داخلی و چه بیرونی عملکرد خوبی از خود نشان نداده و جریان پول همواره سعی کرده است در چنین دورانی تماشاچی باشد برای همین است که برخی صفوف فروش امروز استوار و جدی بود … در مجموع معتقدیم تحولات سیاسی و تنش ها و اتفاقات سیاسی خبر خوبی برای بازار سرمایه نیست … اما ببینیم چه گذشت و چه خواهد شد حداقل ما بورسی ها بدانیم چه میکنیم …
شک نکنید و شک نداریم که بازار سرمایه حامی قوی و قدرتمندی را از دست داد که ضربه از دست دادن همتی برای بازار سرمایه در گذر زمان روشنتر خواهد شد وقتی کسی با یک توییت یا مصاحبه قدرت اثرگذاری و تغییر روند بازار را دارد قطعاً رفتن او وزنه ذهنی بزرگی برای سهامداران و سرمایهگذاران خواهد بود او بزرگترین حامی بازار سرمایه در کابینه بود و مهمتر از همه اینکه او میدانست چه کار دارد میکند و روی کاری که انجام میداد سوار بود دو مورد از مهمترین کارهای او را میتوان یکی بحث نرخ ارز و دیگری موضوع خصوصیسازی ایران خودرو دانست که به عقیده بسیاری همین دو موضوع تقابل تمام عیار یک تفکر با جریان رانت را نشان میداد و همین هم موجب زمین زدن او و رفتن او از کابینه شد …
شک نکنید نان رانت خوری زیر زبان برخی مزه کرده و حاضر به ترک آن نیستند … بی تعارف معتقدیم در جدال اخیر جریان طرفدار رانت و اتفاقات و جریانهای ارزی پیروز شد و یک بار دیگر به همه به خصوص به دولت و به خصوص به فعالان اقتصادی نشان داد که کت تن کیست و در افتادن با جریان رانت پرهزینه خواهد بود .
آخرین باری که این طور حس شکست را داشتیم وقتی بود که از دفتر معاون اول وقت دستور خروج خودرو از بورس کالا رسید !! به نظر این پیام و این اتفاق برای بازار سنگین خواهد بود که در گذر زمان مشخص میشود و البته دوباره به همان صحبتهای قبل برمیگردیم که حاکمیت در بزنگاههای حساسی قرار گرفته که باید تعیین تکلیف کند و رفتار فعلی چه در مواجه با همتی چه با ظریف نشان میدهد هنوز عمق و درک بحران را لمس نکرده و این نگرانی به اینده را سخت خواهد کرد …
همتی وارد حیطهای شده بود که از دید بسیاری خطوط قرمز جریان رانت و ارز به شمار میرفت او به شکل جدی به کاهش اختلاف نرخ آزاد و نیما فکر میکرد آن را سهم دولت میدانست پا روی دم ارزبران مفت کشور گذاشته بود با رفتن او بازارهای موازی و بخشی از این جریانها بسیار خوشحال شدند او تمام قد پشت جریان خصوصیسازی ایران خودرو ایستاد و یک روال قانونی را پیاده کرد و رفتار اخیر با او نیز ناشی از همین امر است که نکند این اتفاق الگوی موفقی شود و بقیه شرکتها نیز به همین شرایط دچار شوند اینجاست که میگوییم بزنگاه حساسی وجود داشت که به نظر تصمیم حاکمیت در این بزنگاه بر همان روال و مدار قبل چرخید…
اما سرنوشت بازار چه میشود؟!
قبل از بیان این موارد یک نکته را عرض کنیم اقتصاد علم است به فرد وابسته نیست و تصمیمات یک فرد میتواند مبنای علمی این جریان را تغییر دهد از دید ما اقتصاد مسیر خود را خواهد رفت و سیاست در نهایت ناچار به احترام به این اصول و قواعد خواهد بود منتها زمان آن مهم است افراد نظیر همتی میآیند که به این احترام سرعت ببخشند و این قطار را در ریل قرار دهند آنها میآیند تا با آرامش و حرف و بدون زد و خورد اقتصاد را در ریل خود قرار دهند و نبود چنین آدمهایی باعث خواهد شد کمی کار با خشونت پیش برود دوباره جای سیلی اقتصاد روی صورت سیاستمداران نقش خواهد بست و آنها مجبور به تغییر ریل خواهند شد
از همین رو معتقدیم رفتن همتی شاید ضربه بزرگی برای بازار سرمایه و بسیاری از فعالان اقتصادی باشد اما علم اقتصاد سر جایش است و اصول اقتصادی حاضر و بارز است رفتن همتی یک شوک موقت و کوتاه مدت را دارد که در همین روزها و احتمالاً در نهایت تا پایان هفته همراه ماست اما آنچه به نظر مهم است این بوده که آیا سیاستهای همتی ادامه خواهد داشت یا خیر
این دقیقاً تعیین کننده بحث بلندمدت ما و فضای فعلی است یعنی در واقع پاسخ به بزرگترین سوال سهامداران است که بعد از همتی چه کنیم ؟۱ آیا در بازار باشیم یا نباشیم ؟! روشن و واضح است که این پیام وجود دارد که اگر سیاستهای قبل همچنان با همان شکل ادامه داشته باشد به نظر خیلی زود آثار رفتن همتی به عنوان یک شخص هضم شده و فراموش میشود
به عنوان مثال شاخص این موضوع را میتوان در موضوع اختلاف نرخ ارز نیما و آزاد دید اگر به سمت کاهش پیش برود قطعاً بازار استقبال میکند یا موضوع کاهش نرخ سود و یا موارد دیگر … اما در سوی دیگر در نبود او قطعاً کار سختتر خواهد بود چرا که ایشان با ادبیات بازار سرمایه به طور کامل آشنا بود اما متوقف نخواهد شد
نکته بعد جانشین و جایگزین ایشان است این یکی از چالشهای فعلی بازار میشود که دوباره همه چیز در یک فضای تعلیق و لنگ در هوا بودن باقی مانده و کار دشوار پیش میرود این موضوع سبب خواهد شد بازار هم محافظه کار و به نوعی به شکل بیرمق و تماشاچی گونه به شرایط نگاه کند …
و در مجموع اگر بخواهیم جمعبندی کنیم باید گفت بازار تمام نشده حداقل آنها که از ابتدای سال ۱۴۰۳ همراه بازار سرمایه هستند خوب میدانند که بازار بحرانهای عجیبتر و سختتر از این را پشت سر گذاشته منتها کار آنجا سخت میشود که بدانیم هر بار که این بحرانها پیش میآید با خودمان میگوییم این آخرین بار است اما دوباره بدتر از آن رخ میدهد
بازار از این پس باید با چشمانی بازتر سیاستهای اقتصادی دولت را دنبال کند اگر به واقع رفتن همتی موجب تغییر تمام عیار این سیاستها شد و دوباره در بر همان پاشنه و شرایط چرخید به نظر بی تعارف باید پذیرفت که اهالی بازار سرمایه و سهامداران و به طور کلی فضای شفاف اقتصادی و فعالیتهای درست و منطقی مالی و اقتصادی یک شکست بزرگ از جریان رانت و مافیای مختلف خورده و برای بلند شدن از این شرایط انرژی زیادی را نیاز دارد و این هشدار را هم همین جا به دست اندرکاران دولتی میدهیم که اگر نه با بازار سرمایه که با علم اقتصاد مقابله کنید به مانند دولتهای قبل و افراد قبل حرکت نمایید خیلی زود نتیجه آن برای شما روشن خواهد بود
برگشت به سیاستهای قبل خروج سنگین پول از فعالیتهای منطقی و هجوم این جریان به سمت سفته بازی و جریانهای غیر مولد و تورم زا را در پیش خواهد داشت نمیدانیم امیدواریم آن دستی که تا به امروز سیاستهای اقتصادی کشور را یش برده کمی عاقلانهتر رفتار کند و سرعت تحولات منفی را بیشتر نکند …
و در نهایت در جمعبندی تمام مطالب بالا این نکته را عرض میکنیم که قبل از هر چیز با خود این نکته را مرور کنید که ما فعال اقتصادی هستیم و نه فعال سیاسی … تجربه بیش از ۲۰ سال کار کردن در بازار سرمایه حداقل این موضوع را به ما فهمانده که دنیای سیاست عاقبت به خیری نداشته و نخواهد داشت و فعالان اقتصادی باید در نهایت منافع خود را به حداکثر ممکن برسانند از این حرف ها و بحثهای آن دور باشند .
تمام بحثهای بالا در یک نکته خلاصه میشود همتی یک شخص بود اما آنچه برای بازار سرمایه مهم بود تفکرات و خط مشی ایشان بود به نظر اگر دولت ادامه این خط مشی و این خط را پیش ببرد خیلی زود بازار این رفت و آمدها را فراموش میکند و در مسیر خود پیش میرود اما اگر جریان رانت ارزی و غیر ارزی سرعت این موضوع را کاهش دهد به نظر فعالان اقتصادی باید با چشمانی بازتر حرکت کنند.
تجربه نشان داده که ما نمیتوانیم جلوی این تصمیمات را بگیریم و بایستیم و به نظر چرخش در چنین شرایطی مهمترین کار است و نباید مقاومتهای ذهنی را نسبت به بازار و یا بازارهای دیگر داشت فراموش نکنیم و باز هم تاکید میکنیم ما فعال اقتصادی هستیم و نه فعال سیاسی و تصمیمات ما باید فراتر از احساسات سیاسی و گرایشهای این چنینی بوده و تصمیماتی مبتنی بر عقل و رفتار اقتصادی تنظیم شود …
در پایان یک نکته را عرض کنیم و برویم قبل از هر چیز به آقای همتی خسته نباشید میگوییم . معتقدیم عاقبت به خیر شد … ایشان با تمام توان تلاش کرد تا شرایط کشور را به سمت خروج از بحران سوق بدهد هنوز هم به جد معتقدیم استیضاح او هیچ چیزی را حل نخواهد کرد چرا که مشکلات اقتصادی همه میدانند ناشی از چه مواردی است و اگر یک فرد در آن موثر بود کار به اینجا نمیکشید و همچنان هم روی نظر خود ایستادهایم که جریان رانت پشت این ماجرا بود تا همتی از سر راهشان کنار برود این یک استیضاح سیاسی هم حتی نبود پای منافع در میان بود و بس …
البته این را هم بگوییم بورسیها هم از ماندن او استقبال میکردند آنها هم پای منافعشان در میان بود اگر از ایشان دفاع میکردیم به واسطه منافع است منتها یک تفاوت کوچک این میان وجود دارد منافع بورسیها گره خورده با منافع اصول اقتصادی و مردم و اقتصاد کشور است و منافع طرف مقابل استفاده از رانت و زدن جیب مردم و مسائلی از این دست …
گذر زمان به خوبی نشان خواهد داد که چه مسیری را طی خواهیم کرد اما همانطور که در بالا هم گفته شد فعالان بازار سرمایه باید بسیار هوشیار باشند که هر تغییر فاز و تغییر سیاستی در اصول اقتصادی مستقیماً منافع مالی آنها را تحت تاثیر قرار میدهد و باید تمام تلاش خود را داشته باشند که فارغ از مسائل سیاسی به این موارد نگاه کنند و تصمیم گیری برای پورتفو و بازار را داشته باشند مابورسیها میتوانیم فعال اقتصادی و مطالعه کننده جریان های سیاسی باشیم اما نباید فعال سیاسی باشیم و باید با آخرین اتفاقاتی که در دنیای سیاست بروز و ظهور میکند حرکت کنیم و خود را تنظیم نماییم …
بتا سهم
سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار سهامدار