گزارش بازار امروز سه شنبه ۱۹ فروردین ۱۴۰۴
شب ِ شکار،صبح بهار !
برای ما بورسیها، دیشب شبی لبریز از حادثه بود و اتفاقات و رویدادهای دیشب تا امروز را بسیاری حتی باور هم نمیکردند و شب پرحادثه، صبحی بهاری و دلانگیز را برای بازار سرمایه رقم زد و امروز، شاهد یکی از طوفانیترین، سبزترین و خاصترین بازارها طی سه ماه گذشته بودیم…
عجب شب عجیبی بود و چه صبح دلانگیز و بازار بهاری… آنقدر اتفاقات دیشب تا این لحظه عجیب و خاص بوده که قطعاً این ۲۴ ساعت در تاریخ سیاسی و اقتصادی ایران ثبت خواهد شد و بسیاری آن را آغاز اولین چرخش و حتی برخی پا را فراتر نهاده و آن را آغاز یک پوستاندازی در لایههای سیاسی و اقتصادی میدانند که قطعاً آثار آن را در صحنه اقتصاد، قبل از هر چیز اهالی بازار سرمایه لمس خواهند کرد.
قبل از اینکه در مورد بازار صحبت کنیم، بیایم ابتدا ببینیم در چه شرایطی قرار داشتیم و چه اتفاقاتی پیش روی ما وجود دارد و باز تاکید میکنیم با پرهیز از هرگونه هیجان و در فضای واقعبینی به تحولات و اتفاقات پیش رو نگاه کنید.
ما در فضایی قرار داشتیم که همه سناریوی رویارویی نظامی را برای اقتصاد و بازار پیشبینی میکردند و شاهد بودیم که بهواسطه این پیشبینی، فروشنده بازار سهام و عدم خریدار این بازار بوده و جریان پول عجیبی در بازار فیزیکی و غیرفیزیکی دلار و صندوقهای طلا در جریان بود.
روز گذشته در گزارش بازار نوشتیم این دیدار سه حالت دارد که دو حالت آن جذاب نبود؛ یعنی یا رویارویی نظامی و یا تحریم و فشار بیشتر را نشان میداد، اما همانجا عرض کردیم که با دیدگاه خوشبینانه، سناریوی پذیرش آغاز مذاکرات خوشبینانهترین سناریو است و البته حقیقتاً فکر نمیکردیم ترامپ در کنار بیبی نشسته باشد و اینطور سیگنال مذاکره بدهد… شوک عجیبی بود و آثار آن را همین حالا در قیمت دلار و در بازار سهام مشاهده کردیم.
حالا یکی اسمش را مذاکره غیرمستقیم میگذارد، یکی مستقیم. به نظر در حال حاضر مهم اسمش نیست، مهم رسم و عملش است که از آن فاز رویارویی به فاز پای میز نشستن رسیده و این نقطه مهمی برای ما بورسیها خواهد بود. چرا که بازار را از آن ریسک عجیب و غریب دور میکند و حسها را معطوف به تحولات جاری خواهد کرد…
پس در نگاه اول، ما با اتفاقات شب گذشته و پذیرش این رویداد توسط ایران از ریسک رویارویی نظامی فاصله گرفتیم و البته این نکته را گوشه ذهن خود داشته باشید؛ نمیگوییم عبور کردیم، میگوییم فاصله گرفتیم. چرا که دنیای سیاست قابل پیشبینی نیست و هر لحظه در این فضا ممکن است اتفاقی رخ دهد
اما بهوضوح مشخص است که از شب گذشته تا امروز، از رویارویی نظامی و ریسک مواجه جنگی فاصله گرفتیم و این را هم عرض کنیم این موضوع آنقدر سریع، برقآسا و عجیب بود که حتی شب گذشته هم برخی آن را باور نمیکردند تا صبح رسید و عراقچی آن را تایید کرد و به نظر همه چیز شکل رسمی به خود گرفت و حالا شنبه آغاز موعد رسمی مذاکره مستقیم یا غیرمستقیم بین ایران و آمریکاست…
اما آثار اولیه این اخبار، سه سطح واکنش را طی زمان پیش روی ما سهامداران قرار میدهد؛ سطح اول، واکنشی احساسی و صدالبته منطقی به این اخبار است که همانطور که مشاهده میکنید، سقوط بازارهای سفتهبازی نظیر سکه و دلار و صعود بازار سرمایه از نتایج اولیه این ماجراست و اتفاقاً این رویداد با هیجان بسیار زیادی رخ خواهد داد. چرا که در قبل از این رویداد نیز، با هیجان بازارها صعود و سقوط کردند. مدتزمان این موضوع نیز به نظر تا همین شنبه و یکشنبه خواهد بود و نهایت دوشنبه این هیجان اولیه کاملاً طبیعی و منطقی بوده و در بازار به وقوع میپیوندد و ما شاهد چند روز شیرین قبل از مذاکره خواهیم بود.
اما سطح دوم نگاه میکند به شرایط و فضای پیش روی بازار و اتفاقات سیاسی که پس از مذاکره رخ میدهد. بسیار بعید است که در دور اول بیایند و همه بگویند مذاکرات شکست خورد یا مذاکرات به نتیجه نرسید و یا همان روز اول بگویند همه چیز تمام شد و توافق کردیم. ما شنبه راهی را آغاز خواهیم کرد که ممکن است چند هفتهای به طول بیانجامد، اما معتقدیم با توجه به شرایط فعلی، مدتزمان آن طولانی نخواهد بود و حوالی یک یا نهایت دو ماه تکلیف بسیاری از اتفاقات روشن میشود.
در این شرایط است که ما سطح دوم واکنش را خواهیم داشت که کمی آرامتر، منطقیتر و کمهیجانتر از دفعه قبل است. البته باز هم تاکید میکنیم که همه چیز بستگی به مذاکرات دارد، اما فکر میکنیم بعید است که در روز اول شاهد تغییر فاز و تغییرات عجیب باشیم و هر دو اظهار نظر مثبت خواهند داشت و مذاکرات را ادامه میدهند و بازار هم با سرعت کمتر به این مذاکرات میپردازد و وزن میدهد.
در این مرحله، اتفاق مهم و ویژگی اصلی این است که در جریان پول و تغییر انتظارات اتفاقاتی رخ داده که میتواند به سود بازار سرمایه باشد و آن هم این است که ریسک به ریوارد بازار سرمایه جذاب خواهد شد و در مقابل با بازار سکه و ارز، دست بالاتر را خواهد داشت و جریان پول نیز از سمت این بازارها به سمت بازار سرمایه حرکت خواهد کرد. البته این میان سایر بازارها نیز تحولات و تحرکاتی خواهند داشت؛ مثلاً ممکن است بخشی وارد اوراق شود و یا بخشی دیگر به سمت مسکن برود. آنچه مهم بوده، این است که بخش مهمی از این پول میتواند جذب بازار سرمایه شود که در مورد این موضوع مفصل صحبت خواهیم کرد.
این آغاز مرحله دوم اثرات توافق خواهد بود که با سرعت کمتر و هیجان کمتر، اما پایداری و قوام و دوام بیشتر رخ خواهد داد.
در این مرحله، کاهش ریسک بازار، افزایش P/E و صدالبته بهواسطه ارزندگی و جذابیت بسیاری از نمادها، تغییرات قیمت را به شکل جدی و عمده شاهد خواهیم بود و بازار وارد یک رالی خوشبینی میشود که جریان پول مدام آن را حمایت کرده و جریان خبرها نیز اگر بتواند آن را همراهی کند، میتوان با قطعیت گفت که عروسی جذابی در کوچه بورسیها سرمیگیرد.
این نکته را به خاطر داشته باشید؛ این مدتزمان خیلی طولانی نخواهد بود و همه چیز باید به نقطه عمل برسد. یعنی دلار هم جایی متوقف خواهد شد که همین حالا بسیاری معتقدند دلار در این مرحله کمتر از ۹۰هزار تومان نخواهد بود و یا بازار سرمایه نیز جایی بعد از یک رالی خوشبینی میایستد و نظارهگر خواهد بود که آثار اولیه توافق و اتفاقات آن چگونه است. این دقیقاً مرحله سوم اثرگذاری در بازارها خواهد بود.
معتقدیم این مرحله، مرحله اصلی و اصلاً بازی اصلی بازار خواهد بود و تازه در این مقطع، ورود و حضور جریان پول به بازار آغاز میشود. در این مرحله است که تازه مزه شیرین ورود جریان پول به بازار و قدرت آن حس خواهد شد. البته اگر این مرحله همراه با برخی اصلاحات و اتفاقات سیاسی و اقتصادی نباشد، راه به جایی نخواهد برد. اصلاحاتی نظیر اصلاحات انرژی، نرخ ارز و مواردی از این دست که مدتها استخوان لایه زخم اقتصاد کشور شده و ناترازیهای ریز و درشتی را به وجود آورده که امروز در قطعی برق و در رانت عجیب نرخ ارز در واردات شاهد آن هستیم.
نمیخواهیم خوشبینانه صحبت کنیم و یا تئوریهای فضایی داشته باشیم، اما اگر توافق منطقی و خوبی حاصل شود، میتوان امیدوار بود که دورهای از رشد در اقتصاد کشور آغاز شده که مسیر خوبی را نیز برای بازار سرمایه تا مدتها رقم خواهد زد. البته شک نکنید از همین حالا که با هم صحبت میکنیم، افرادی که دل در تحریم و کاسبی تحریم دارند، مانع این جریان شده و دوباره گلو پاره خواهند کرد.
حتی همین دیروز هم نشانههای آن در یک روزنامه خاص به چشم میخورد. بوی توافق شبیه بسمالله برای این جنهاست. کاسبی آنها را که از خون دل مردم و سفرههای آنهاست، برهم میزند و این دسته تمام تلاش خود را خواهند کرد تا این موارد به نتیجه نرسد، اما دیروز هم عرض کردیم کشور به نقاط حساس و خاصی رسیده و مملکت و اداره آن با دستفرمان اینچنینی امکانپذیر نخواهد بود. کشور ظرفیت تکرار اشتباهات را ندارد و به نظر میرسد این بار عقلانیت دوباره به حاکمیت بازگشته و شاهد این تغییرات هستیم… طوری که فرمان را نمیچرخاندیم، یکی دیگر میچرخاند…
این سه مرحله اصلی پیش روی ماست که قطعاً در هر مرحله، اخبار و اتفاقات و کموکیف توافق شدت آن را تغییر میدهد. شک نکنید بهمانند برجام در آن سالها، این بار نیز فراز و فرودهای بسیار زیادی خواهیم داشت، اما احساس میکنیم این بار در زمان کوتاهتری به این موضوع خواهیم رسید و این موضوع میتواند دستخوش تغییرات مهمی در طول زمان شود. اما چه بر سر بازارهایی نظیر بازارهای سکه، طلا، ارز، خودرو و مسکن میآید؟!
در مورد خودرو و مسکن، به نظر رکود ادامهدار توام با کاهش اندک قیمت وجود دارد، اما بازار ارز و سکه رفتار متفاوتتری خواهند داشت. خروج جریان پول و عدم ورود پول جدید به این بازارها، یکی از مهمترین اتفاقاتی است که رخ خواهد داد. درست شبیه حال حاضر که پولی به بازار سرمایه بهواسطه اتفاقات وارد نمیشد، در آن روی قضیه نیز به این بازارها پول جدید وارد نمیشود.
اما یک نکته را در نظر داشته باشید؛ بازارهایی نظیر بازار ارز و طلا شبیه بازار سرمایه نیستند که حد یقفی برای ریزش نداشته و مدام کاهشی باشد. مرگ این بازارها زمانی است که آنها با وجود ریسکهای متعددی که دارند، از بازارهای دیگر عقب میمانند.
یعنی همین حالا بر همگان و بر بسیاری روشن است که دلار در مرحله اول در سطوح ۹۴ و ۹۵ و حتی بعد از توافقی تمامعیار در سطوح نهایت حوالی ۸۳ تا ۸۲ میایستد و طلا نیز آن افت سنگینی که برخی فکر میکنند، نخواهد داشت. اما موضوع این است که دیگران جریان پولی که به این بازار میزد، با این تحولات و اتفاقات سراغ آن نرفته و همین موضوع به کما رفتن این بازار را ایجاد میکند.
البته این خود مرگ زودرس این بازار است. چرا که وقتی رشدی نداشته باشد، جریان پول از آن خارج میشود و فاصله میگیرد. پس احتمالاً این موضوع پیش روی فعالان این حوزه خواهد بود که یک طول موج اصلاحی و کوتاه را طی این چند روز خواهند داشت و بعد به ثبات نسبی خواهند رسید و رشد آنها سیار سخت و دشوار خواهد شد و بسته به تحولات مختلف شکل میگیرد.
نمیگوییم به روزهای پس از برجام مراجعه کنید. خیر، فضا به آن شکل نیست؛ اما احتمالاً نرخ ارز چیزی در راستای تورم خواهد بود و شک نکنید ما هنوز گرفتاریهای بسیاری داریم که روی این موضوع سوار شده و میتواند در بازار ارز موثر باشد، ولی قطعاً این هیجان و تب و تاب و این بیلبورد زدنها برای گرفتن پول مردم و شبانه روزی شدن این بازارها را نخواهیم داشت…
و اما یک نکته مهم در مورد بازار؛ هیجان اولیه بازار احتمالاً بعد از چند روز فروکش خواهد کرد و همه دنبال آثار واقعی این اتفاق و اثرگذاری جدی در قیمتها خواهند بود. اینجاست که یک بار دیگر به حرف چند روز گذشته خود برمیگردیم که در بستری از فضای امن سیاسی و با توجه به ارزندگی فعلی، نمادها و شرکتهایی که گزارشهای خوبی دارند، مورد توجه بازار خواهند بود.
معتقدیم بعد از انتشار گزارشهای ماهانه اسفند و اگر تغییرات عجیبی در بازارها رخ ندهد، بیش از ۲۵۰ شرکت، P/E فوروارد زیر ۵ و ۶ دارند که این موضوع سبب میشود به سرعت یک بازدهی ۲۰ تا ۲۵درصدی در بسیاری از سهمها ایجاد شود.
نکته مهم دیگر این است که در این میان، برخی سهمها ممکن است شرایط پیچیدهتر و خاصتری داشته باشند و همچنان این جریان نقدینگی فضای بازار را مدیریت خواهد کرد، اما هر چه از ارزندگی شرکتها دورتر شویم، سرعت رشد کمتر میشود و این بدان معناست که از همین حالا باید علاوه بر دنبال کردن اخبار سیاسی با ذرهبین شکار شرکتهایی را داشته باشیم که دو مقوله را در پیش خواهند داشت؛
مقوله مهم اول این است که بتوانند با فضای فعلی و انتشار گزارشهای جذاب، جریان پول را به سمت خود هدایت کنند و P/E منطقی و مناسبی را برای هر دوره رو کنند و حرف برای گفتن داشته باشند و نکته دوم اینکه بعد از توافق بتوانند آثار قوی این توافق را در فروش سود و چشمانداز سودآوری نشان دهند. به نظر از همین حالا هم دیر است و تیمهای تحلیلی دوباره باید با دقت بیشتر مشغول شده و دست به کار شوند و در این وادی به انتخاب سهم و گزینه بپردازند…
و اما حرف آخر…
تمام این موارد را گفتیم به یک نکته میرسیم و آن هم این است که اگر کمی خوشبین باشیم، احتمالاً بازار سرمایه دیر یا زود و در صورت وقوع اتفاقات مثبت و تحولاتی مبتنی بر توافق سیاسی، میزبان جریان پول خواهد بود؛ جریانی که میتواند هم سرعت و هم حجم و شکل متفاوتی بگیرد و رالیهای تند و تیزی را در بازار ایجاد کند.
ما شبیه تازه عروسی هستیم که قرار است تعداد مهمان زیادی از قوم شوهر به خانه او بیایند. مهمانی حیثیتی که میتواند تا ماهها و سالها حرف برای گفتن داشته باشد.
به نظر صاحبخانه که متولی آن در وهله اول سازمان بورس، وزارت اقتصاد و سپس دولت است، مهمترین نقش را این میان ایفا خواهد کرد. به نظر باید خود را برای پذیرایی تمامعیار و همهجانبه و عقلانی، تاکید میکنیم عقلانی از این جریان پول آماده کنیم. مثل سال ۹۹ نشود که مردم را دعوت به بورس کردید و پس از حضور آنها، حقوقیها آوار سهم را روی سر آنها خراب کردند. باید این خانه آمادگی لازم و کافی برای جذب این جریان پول را داشته باشد.
ایجاد سهام پروژههای متعدد عرضههای اولیه بزرگ، مدیریت درست بازار، تغییر سر و شکل دامنه نوسان، حجم مبنا و مواردی از این دست، همه مراحل مقدماتی این جریان هستند که از این پس کار بزرگ و وظیفه سنگین روی دوش سازمان بورس خواهد بود و این را هم بگوییم چه دولت چه سازمان بورس با کوچکترین اشتباه میتوانند این مهمانی را به هم زده و همه چیز را خراب کنند… یک توافق جذاب و پایدار میتواند فرصتهای عجیبی پیش روی اقتصاد و بازار سرمایه قرار دهد که صد البته مخالفینی هم خواهد داشت. به نظر مهمترین وظیفه همه در حال حاضر این است که میزبانی باهوش، عاقل، زرنگ و منعطف برای این جریان پول بوده و بتوانند آن را در این بازار نگه دارند.
حرف برای گفتن زیاد است و روزهای آینده در مورد این موضوعات مفصلتر صحبت خواهیم کرد…
بتا سهم
