گزارش بازار امروز یکشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۴
فشار یاس وترس !
حقیقت امر با جو بازار دیروز فکر میکردیم بازار امروز منفی باشد ولی حقیقتا فکر نمیکردیم این حجم فشار فروش را داشته باشیم . فشار فروشی که به قول شاعر میدوزد لبانت را به دندان ها و هنوز بسیاری بر این باورند که اوضاع بحرانی نیست و بحران را پشت سرگذاشتیم …
واقعا اگر اینطور فکر میکنید کمی به عملکرد این چندروز بازار نگاه کنید و یک خواهش هم عاجزانه از شما داریم اگر دولت به واسطه نه ناترازی و بی عرضگی !! که به دلیل رفاه حال مردم ،چهارشنبه را تعطیل کرد شما عزیزان برای این که زیر این فشار کار سنگین خسته نشوید سه شنبه و چهارشنبه را باهم تعطیل کنید … بی تعارف به تعطیلی بازار چهارشنبه بیشتر فکر کنید وقتی دست ها خالی است چه اصراری دارید این خالی بودن و قرمزی تابلو را به همه نشان دهید ؟!
و اما گزارش بازار و یکی نیست از ما بپرسد گزارش چه بازاری ؟!
بازار را در حالی در معاملات امروز پیش بردیم که یک بلاتکلیفی بزرگ در بین تمام سطوح و سطور بازار به چشم میخورد و این بلاتکلیفی که از سایر صنایع و بازارها به سمت بازار سرمایه سرازیر شده کم کم تبدیل به ناامیدی و یاس میشود که ویروس مخربی برای بازار بوده و میتواند آثار منفی وبحران دامنگیری را برای اقتصاد رقم بزند و علاوه بر این در شرایط فعلی طبیعیست که بازار سرمایه نیز زیر فشار این موضوع قرار میگیرد.
همین حالا شما به خوبی میتوانید این حس بلاتکلیفی و ناامیدی را در بین فعالان بازار و خرید و فروشها ببینید اگر به خاطر داشته باشید در روزهای گذشته دو روی سکه را با هم بررسی میکردیم در یک روی سکه عوامل مثبتی نظیر اصلاح سنگین قیمتها ، گزارشهای خوب بنیادی و حمایتهای نصف و نیمه از بازار به عنوان عوامل مثبت ذکر میشد
و البته در کنار آن زمزمههایی از مذاکرات و چشم انداز توافقهای سیاسی هم چاشنی کار میشد که باعث میشد ترجیح بدهیم حداقل در بازار با ۵۰ درصد سهمبمانیم و کار کنیم اما ان ۵۰ درصد نقد و دور بودن از بازار همین روزها برجسته شده ، بنبست در مذاکرات سیاسی ، عدم توجه دولت به بحران فعلی رکود عمیق در کسب و کارها و چشم انداز مبهم و سایه جنگ باعث شده همچنان بخش بزرگ از بازار از آن فرار بزرگی که داشتند و نزدیک به ۵۰ همت این چند روز خارج شده پشیمان نباشند و فعلاً سراغ بازار نیایند…
ببینید وقتی صحبت از عوامل مثبت میکنیم که ما را به داشتن و خرید سهم ترغیب میکند چند موضوع روبروی ما قرار میگیرد مثلاً اوضاع سیاسی بازار نسبت به مسائل سیاسی کاملاً بلاتکلیف است از یک سو خبرهای مذاکرات را میبیند و از سوی دیگر نتیجه آن احتمالاً چیزی جز فعال شدن مکانیسم ماشه و فشار بیشتر نیست از یک سو از اصلاحات بزرگ حرف میزنند اما هیچ خبری از تغییر وجود ندارد .
ازشکستن رکود فعلی صحبت میکنند اما هیچ نشانهای پیش روی بازار نیست و در نهایت آن نقطه امید که جریان پول خوبی قرار بود کنار بازار قرار گیرد هم آرام آرام خاموش میشود و معتقدیم اگر این موضوع یعنی حمایتهای بازارساز و صندوقهای تثبیت توسعه کمرنگ شود با کوچکترین باد سردی بازار سرما میخورد و گرفتار خواهد شد . همین حالا نیز احساس میکنیم دلیل رنج های منفی این است که برخی از ماه بهتران خبر از خالی بودن دست حمایت گران دارند !!
هدف از نوشتن مطالب چه بود که فضای فعلی را ترسیم کنیم که ما در چنین شرایطی در حال کار و صحبت در مورد بازار هستیم طبیعتاً هیچکس نمیتواند انتظار رشد عجیب را داشته باشد و روزهای گذشته نیز عنوان کردیم اگر جو مثبتی ایجاد میشود ، طول موج کوتاه و مختصر خواهد بود بعید است پایدار و ادامهدار پیش برود و در نهایت جمیع این موارد منجر به ناامیدی و بلاتکلیفی شده که باعث شده است آن جریان پول بیرون سراغی از بازار نگیرد و همچنان از بیرون بودن و تماشاچی بودن خود لذت ببرد و این خلاصه حال این روزهای بازار است و البته ما ماندهایم به عنوان امیدواران ته صف و پوست کلفتهایی که فکر میکنیم هنوز زیر پوست این بازار مسیری برای بهبود وجود دارد
اما این را هم بگوییم و بخش اول را تمام کنیم ببینید فضای گزارشها میتواند در حفظ و ثبات قیمتها موثر باشد نه ایجاد یک موج … یعنی گزارشهای ماهانه به همراه میان دورهای حتی اگر فضای بسیار خوب را داشته باشند موج مثبت آنها بسیار موقت خواهد بود و فقط میتوانند کف قیمت بسیاری از سهمها را ساخته و یا در فضای کمی بدبینانهتر سرعت ریزش آنها را کاهش دهند
ما بعد از ۴۰ روز از جنگ در شدیدترین شرایط رکودی نه در بازار سرمایه که در اکثر بازارها هستیم و برای خارج شدن از این فضا چه در بازار سرمایه و چه در سایر بازارها به شوک احتیاج داریم در زمان همتی و کرونا آن شوک در قالب نرخ بهره رخ داد ولی ساختار فعلی دولت خنگ تر و لختتر و بیخیالتر از این است که دست به چنین اقداماتی بزند بدون شوک درمانی و بدون تحولات این چنینی بازار مسیر خود را پیدا نخواهد کرد و همین فاز و دست فرمان را تا رسیدن اخبار قطعی سیاسی پیش میبرد..
به نظر میرسد بازار تا رسیدن این شوک خبری در همین شرایط بیرمق و سردرگم و یک روز مثبت و یک روز منفی به سر خواهد برد نه منفی آن منفی سنگین و کمرشکنی خواهد بود و نه مثبت آن مثبت دل خوش کننده البته این را هم باید اذعان داشت که هرچه این فضا پیش میرود به مثال بیماری است که خون زیادی از دست داده و خون تازه به او تزریق نمیشود و این بیحالی و کرختی در او نهادینه خواهد شد و سرعت بهبود و بلند شدن او را کاهش میدهد
این موارد را برای این موضوع نوشتیم که اگر قصد دارید به بازار کمک کنید و او را از این فضا خارج سازید به دنبال ایجاد محرکهای قوی و شوکهای مثبت به بازار باید بود و تازه این شوکها شوکهای موقتی است که شاید چند هفته و نهایت یک ماه بازار را از فضای منفی نجات دهد و به فضای خوبی برساند برای پایداری و ماندگاری فضای خوب آن ،به تحولات سیاسی نیاز است
هفته قبل هشدار نسبت به پر کردن خشابهای خالی صندوقهای تثبیت و توسعه دادیم و دوباره این هشدار را به سیاستگذار میدهیم که اگر نتوانند بازار را با ابزارها و اهرمهای خبری گزارشی و مهمتر از همه جریان پول هدایت کنند به زودی سیل و موج دوم عرضهها با کوچکترین خبر منفی سیاسی آغاز میشود و دوباره روز از نو روزی از نو … معاملات امروز به نظر پیش درامد این جریان و هشدار بود … و این نشان میدهد شاید نجات بازار دراین فضا به یک معجزه و یک جریان پول قوی احتیاج دارد …
و اما در بخش پایانی بازار به یک نکته اشاره میکنیم میدانیم در تلخ ترین و سخت ترین شرایط بازار هستیم ولی همیشه در همین فضا هم سعی میکنیم با دیده منطقی و تحلیلی کمی به ماجرا نگاه کنیم … البته نمیگوییم خوش بینی مفرط بلکه کمی به آمار رجوع میکنیم …
بیایید با خود فرض کنیم که اهرم و ابزاری به نام پی به ای بازار آن هم نه فوروارد بلکه تی تی ام ابزار و خطکش منطقی برای پیدا کردن نقاط کف بازار است و سابقه ۱۰ ساله گذشته به ما این موضوع را نشان داده که هر بار این عدد در کف تاریخی خود قرار گرفته بعد از آن به هر بهانهای و با هر دلیلی یک رشد قیمت را داشتهایم
نسبت p.e بازار از محدوده ۸ واحد طی هفته های اخیر به زیر ۶ واحد سقوط کرد که تحت تاثیر کاهش قیمت ها و رشد eps بوده است تازه دراین مقایسه از بحث مارکت به فروش و ارزش بازار دلاری حرفی نمی زنیم که فاجعه است … سطح عمومی قیمت سهام و ارزش کل بازار سهام از سقف اردیبهشت ۱۴۰۴ کاهش ۱۲درصد داشته اما نسبت p.ettm بازار کاهش ۲۱درصد را تجربه کرده است.
این مساله نشان می دهد که گزارش فصل بهار حدودا ۷دهم نسبت p.ettm را تقویت کرده است و این تقریبا همان چیزی است که انتظار می رفت و در تابستان نیز تکرار می شود. همیشه این محدوده یعنی ۵٫۸ تا ۶ محدوده مهم تاریخی برای متوقف شدن و
از ۱۰ سال گذشته تاکنون تقریباً میتوان گفت سه بار بازار در این نقطه قرار گرفته و هر سه بار با برگشت مواجه بوده است که اگر دو دفعه آخر آن را با خود مرور کنیم میبینیم که یک بار در چالش جنبش مهسا و در آبان ۱۴۰۰ در این فضا قرار گرفته و بعد از آن یک بازدهی عجیب را رقم زد و بار دوم در ۱۴۰۲ در آن شرایط قرار گرفت و فضا به طور کلی در آبان ۱۴۰۲ سر و شکل دیگری به خود گرفت و حالا ۱۴۰۴ … که ناشی از تحولات مختلف سیاسی بود و چه جالب که در هر دو مقطع یک عامل و شرایط سیاسی این بحران عمیق را به وجود آورده و بعد با برطرف شدن آن فنر بازار به سرعت برگشته و مثبت شده است …
تقریبا میتوان گفت حالا نیز دوباره در این شرایط قرار گرفتیم و پی به ای بازار به پایینترین نقاط در ۱۰ سال گذشته نزدیک میشود تجربه و سابقه به ما میگوید هر بار به این نقاط رسیده ایم یک برگشت را داشتهایم اما بهانه آن هم وجود داشته …
اما یک سناریوی دیگر را نیز برخی بیان میکنند که شاید مدل زمانی آن با فضای فعلی همخوانی دارد . آن هم این است که تمام این تحولات و اتفاقات زد وخوردهای سیاسی و هر آنچه که طی این روزها با آن مواجه ایم شهریور و مهر با هر شکل و فرمی به پایان رسیده و درست به مانند دو دوره قبلی ما شش ماهه دوم قوی و درخشانی را برای بازار خواهیم داشت ما که نمیتوانیم پیش بینی کنیم چه اتفاقی ممکن است رخ دهد که چنین نتیجهای داشته باشد اما فرایند و برآیند آماری و تاریخی به ما موضوع را گوشزد میکند که ممکن است در یک فضای مبهم و در عین ارزندگی چند هفتهای را سپری کنیم و فنر بازار جمع و جمعتر شود و بعد دوباره بازهم فاصله بگیرد و آزاد شود … فقط امیدواریم این پروسه با درد و خونریزی نظیر این روزها همراه نباشد ..
چند نقطه امیدوار کننده در این میان وجود دارد آن همین است که در ۱۰ سال گذشته هر بار به اینجا رسیده ایم در ناامیدانهترین شرایط ممکن برگشت را تجربه کردیم نقطه امیدوار کننده دیگر این است که سرعت برگشت قوی و محکم است.
نکته دیگر این است که در این دوره نیز شباهتهایی با دورههای گذشته وجود دارد و سرمنشا بحرانها سیاسی و جریان برگشت آن هم خلاص شدن از آن بحران سیاسی است شباهتهای بسیار جدی هم وجود داشته که کاهش حجم معاملات در انتهای این دوره و علائم و نشانههای بهبود در گزارشها از مهمترین آن است … ولی یک تفاوت دیگر هم وجود دارد و آن هم این است که اینبار ماجرا جنگ است جنگ …
درست است … همه و همه نشان میدهد شباهتهای جدی بین این دوره و آن دو دوره قبل وجود داشته و برگشت قریبالوقوع خواهد بود اما هیچ چیز قابل پیش بینی نیست این را هم در نظر بگیرید که بحران اخیری که اتفاق افتاده شبیه هیچ یک از بحرانهایی که تاکنون رخ داده نخواهد بود و نیست جنگی واقعی در گرفته که تاکنون شبه آن هم روی آسمان اقتصاد کشور وجود نداشته در هر صورت فضای فعلی فضایی است که قبلتر هم تکرار شده و ممکن است برای مدتی در آن باقی بمانیم یعنی بازار مثلاً دو ماه در سطح ارزندگی فعلی مسیر خود را ادامه دهد نه مثبت آنچنانی را داشته باشد نه منفی عمیق این امیدواری بسیار زیاد است که این موقعیت و این شرایط بیش از دو ماه طول نخواهد کشید و بعد از حداکثر دو ماه شرایط متفاوتی در انتظار قیمتها و بازار خواهد بود …
نمیدانیم چطور قرار است این موضوع را تجزیه و تحلیل کنیم چرا که بسیاری از سیاستمداران هم معتقدند دو ماه آتی دو ماه سرنوشت سازی برای کشور است و این خود بازگو کننده سناریویی است که نشان میدهد از این نقطه به بعد باید تماشاچیان هوشیار و دقیقی برای بازار باشیم که با هر خبر و هر رویداد، هر لحظه ممکن است تحولات متفاوتی برای بازار تکرار شود
و نکته آخر نکته امیدوار کننده ماجراست که بعد از این بحران و اتفاقاتی که شاهدیم هر بار سرعت رشد آنقدر قوی شیرین سریع است که بازدهیهای رویایی را برای سهامداران ثبت نمود و قطعاً کسانی که امروز ریسک حضور در بازار را میپذیرند و در سهم های بنیادی حضور دارند گواه تاریخ نشان میدهد که دیر یا زود مزد این ریسک را خواهند گرفت البته اگر تاریخ و آمار درست تکرار شود و دوباره شاهد شگفتیها نباشیم …
